CANLI ANLATIM

ABD-İran savaşında sağlanan anlaşmayla ilgili açıklama yapan ABD Başkanı Donald Trump Tahran yönetiminin "asla nükleer silah sahibi olmama" sözü verdiğini belirtti. 19 Haziran Cuma günü imzalanacak anlaşma öncesinde ablukası kaldırılan Hürmüz Boğazı'ndan da ilk gemiler resmen geçti. İsrail ise anlaşmaya rağmen Lübnan'a saldırılarını "ABD'nin anlaşması bizi bağlamaz" sözüyle savundu. Netanyahu, Lübnan'ın güneyinde işgal ettikleri bölgelerden de çekilmeyeceklerinin altını ısrarla çizdi. Trump yaptığı son açıklama ile "İran ile anlaşmamızı tamamladık ve başarılı olacağını düşünüyoruz. İkinci aşamaya geçiyoruz, bunun daha kolay olacağını düşünüyorum" dedi. Öte yandan İsrail'in ABD'den anlaşma metnin görmek istediği ancak bunun Washington yönetiminden reddedildiği öne sürüldü.

İşte ABD-İran geriliminde anlaşma sürecinde son durum...  

İsrail Başbakanı Netanyahu'nun, bugün düzenlenen güvenlik kabinesi toplantısında, 8 Haziran'da İran'a planlanan saldırının ABD'nin talebiyle iptal edildiği bilgisinin sızdırılması nedeniyle Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir'i azarladığı bildirildi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu’na bağlı Hatemul Enbiya Merkez Karargahı, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıların devam etmesi halinde sert karşılık verileceği uyarısında bulundu.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, ABD ve İran arasında sağlanan mutabakata dikkati çekerek, ABD’nin Lübnan’a karşı yürütülen saldırıları durdurmakla yükümlü olduğunu söyledi.

İsrail ordusu, 17 Nisan'da yürürlüğe giren ve 17 Mayıs'ta 45 gün uzatılan ateşkese rağmen Lübnan'a saldırılarına devam ediyor.

Al Mayadeen muhabiri, İsrail'in Lübnan'da Mifdun ve Şukin beldelerine düzenlediği saldırılarda 4 kişinin hayatını kaybettiğini, çok sayıda kişinin de yaralandığını aktardı.

ABD ile İran arasında İsviçre'de cuma günü yapılacak olan tarihi imza töreninin adresi belli oldu. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in 107 günlük müzakerelerin ardından mutabakat zaptının elektronik ortamda onaylandığını duyurmasıyla resmi törenin de Luzern yakınlarındaki Bürgenstock'ta yapılacağı kesinleşti.

İsrail'in anlaşmanın imzalanması öncesinde ABD ile İran arasında varılan mutabakat metnini görme talebinde bulunduğu, ABD'nin ise bu talebi geri çevirdiği iddia edildi.

ABD Başkanı Donald Trump,  Fransa'nın Evian-les-Bains kentinde düzenlenen G7 zirvesi marjında Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani ile görüşmesinin ardından Orta Doğu gündemine ilişkin açıklamalarda bulundu. Trump, "(İran'ın nükleer programı) Bunu geliştirmeyecekler, satın almayacaklar ve onunla hiçbir şey yapmayacaklar. Yaparlarsa da akıl almaz sonuçlara katlanmak zorunda kalırlar." dedi.

İran'ın nükleer silaha sahip olması halinde Orta Doğu'nun istikrarını tehdit edeceğini savunan Trump, "Eğer nükleer silaha sahip olsalardı, İsrail'i yok ederlerdi. Orta Doğu'yu da yok ederlerdi ve muhtemelen bize de saldırırlardı." değerlendirmesinde bulundu.

İran ile varılan mutabakatın, "adil bir anlaşma" olduğunu söyleyen Trump, "Bu iyi bir anlaşma. Bu arada İran'a herhangi bir mali kaynak aktarmıyoruz. İran'a para yatırmak ya da mali destek sağlamak gibi bir yükümlülüğümüz de bulunmuyor." dedi.

Trump, İran'la yapılan "büyük savaşın" yanı sıra "sürekli boy gösteren küçük bir diken" diye tanımladığı Hizbullah ile de "küçük bir savaş" sürdüğünü dile getirdi.

Suriye'de "büyük sorumluluk üstlendiğini" söyleyen Trump, "Şu anda Suriye'yi yöneten kişi, benim Cumhurbaşkanı (Recep Tayyip) Erdoğan ve diğer bazı isimlerle birlikte oraya koyduğum bir kişi. Ülkeyi toparlama konusunda olağanüstü bir iş çıkardı." dedi.

İsrail Hava Kuvvetleri Komutanı Tümgeneral Omer Tischler, ABD Başkanı Donald Trump'ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya Tel Aviv'in Tahran ile olan çatışmayı tırmandırmaması yönünde talimat vermesinin ardından, Netanyahu'nun 8 Haziran'da İran'a planlanan hava saldırısını iptal ettiğini doğruladı.

Tümgeneral Tischler, yayımladığı mesajında, Tahran ile Tel Aviv arasındaki son saldırılar sırasında İran'a yönelik planlanan büyük bir hava saldırısı dalgasının iptal edildiğini belirtti.

Mesajında, 8 Haziran ikindi saatlerinde "tüm Hava Kuvvetleri'nin, İran'da yüzlerce hedefi vurmayı içeren kapsamlı bir saldırı dalgası için havalanmaya hazır olduğunu" kaydeden Tischler, "Fakat saldırı, filolarda son brifingleri verdiğimiz sırada, uçakların kalkışına sadece bir saat kala durduruldu." ifadelerini kullandı.

Tischler yayımladığı mesajla, saldırının, ABD Başkanı Trump'ın, Netanyahu'ya, İsrail'in İran ile olan çatışmasını tırmandırmaması yönünde talimat vermesinin ardından Netanyahu tarafından iptal edildiğini doğruladı.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'la sağlanan mutabakat kapsamında Tahran yönetiminin "asla bir nükleer silah sahibi olmayacağına dair anlaşmaya vardığını" belirtti. Trump, sosyal medya hesabından konuya ilişkin bir paylaşımda bulundu.

ABD-İran mutabakatı kapsamında Tahran yönetiminin "asla nükleer silah sahibi olamayacağına dair anlaşmaya vardığını" kaydeden Trump, "Ayrıca, ABD'nin İran'a 300 milyon dolar ödediği haberi de Demokratlar tarafından uydurulmuş sahte bir haberdir." ifadesini kullandı.

Fransa’da düzenlenecek G7 Zirvesi’ne katılmak üzere İsviçre’nin Cenevre kentine ulaşan Trump'ın Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’la görüşmesinin ardından gazetecilere yaptığı açıklamada İran'ın nükleer silah sahibi olmamayı kabul ettiğini söylemişti.

Trump, "Asıl mesele buydu çünkü muhtemelen olsaydı kullanırlardı. Obama'nın imzaladığı anlaşmayı feshetmem çok önemliydi çünkü bu, nükleer silaha giden bir yoldu. ABD için korkunç bir anlaşmaydı." diye konuşmuştu

İsrailli yetkililer, ABD ile İran arasında varılan mutabakatı “şok edici” olarak nitelendirerek bunun, Tel Aviv yönetiminin beklentilerinin aksi yönünde bir gelişme olduğunu belirtti.

İsrail'in Kanal 13 televizyonunun haberine göre, Washington ile Tahran arasında varılan mutabakat İsrail'de şaşkınlıkla karşılandı.

İsmi açıklanmayan İsrailli yetkililer, anlaşmanın Tel Aviv'i zor durumda bıraktığını ifade ederek, gelişmeyi “İsrail'in otobüsün altına atılması” şeklinde değerlendirdi.

Haberde görüşlerine yer verilen üst düzey bir İsrailli yetkili, ABD ile İran arasındaki mutabakatı “İsrail açısından şok edici” sözleriyle nitelendirerek İsrail'in uzun süredir ABD-İran müzakerelerinin başarısızlıkla sonuçlanacağını öngördüğünü kaydetti.

Kanal 13 ayrıca, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile ABD Başkan Yardımcısı JD Vance arasında, 14 Haziran'da Lübnan'daki İsrail askeri varlığının ele alındığı gergin bir telefon görüşmesi yapıldığını ileri sürdü.

Habere göre görüşmede, İran ile üzerinde uzlaşı sağlanan anlaşmanın bazı maddeleri de gündeme geldi. İsrailli bir yetkili, İsrail ordusunun Lübnan'dan çekilmeyeceğini ancak bundan sonraki her askeri faaliyetin yeniden değerlendirileceğini söyledi.

Kanal 13, üst düzey bir ABD'li yetkilinin de anlaşmanın İsrail'in Lübnan'ın güneyinden çekilmesini içermediğini ve Tel Aviv'in “kendini savunma hakkını” koruyacağını ifade ettiğini aktardı.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Washington ve Tahran yönetimleri arasında sağlanan mutabakatın "yalnızca geniş bir çerçeve sağladığını ve önemli ayrıntıların sonraki müzakerelerde belirleneceğini" söyledi.

Vance, Amerikan yayın kuruluşu CNN'de katıldığı bir programda ABD-İran mutabakatını değerlendirdi.

Mutabakat metninin "yaklaşık bir buçuk sayfa" olduğunu aktaran Vance, bu nedenle bu belgenin "çok genel" olduğunu ancak İran'la yapılan görüşmelerin önemli bir parçası olduğunu ifade etti.

Vance, "Birçok konuda, bu konuları teknik müzakere aşamasında çözmemiz gerekecek, ancak mutabakat zaptı, İranlıların anlaşmanın faydalarından yararlanarak yükümlülüklerini yerine getirmelerini sağlayacak bir çerçeve oluşturuyor." ifadelerini kullandı.

Kanal 15 televizyonu, İsrail Güvenlik Kabinesi'nde bazı bakanların Başbakan Netanyahu'dan Lübnan'daki operasyonların sürdürülmesini ve daha fazla bölgenin kontrol altına alınmasını talep ettiğini bildirdi.

Habere göre Netanyahu, kabine toplantısında yaptığı değerlendirmede, temel hedeflerinin “en yoğun baskılar altında dahi hareket serbestisini korumak” olduğunu belirterek, “Hem Beyrut'ta hem de Tahran'da dokunulmazlık olacak.” ifadesini kullandı. Netanyahu ABD-İran mutabakatına ilişkin "Anlaşmanın ne olacağını hala bilmiyoruz." diyen Netanyahu, anlaşmanın ABD tarafından yapıldığını, Trump'ın Hürmüz Boğazı'nın açılacağına ve İran'ın nükleer programının ortadan kaldırılacağına inandığını söyledi.

İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ise toplantıda, ordunun sınır hattına çekilmeyeceğini ve askerlerin riske atılamayacağını söyledi. 

Kanal 15'in haberine göre, bazı kabine üyeleri toplantıda, ABD Başkanı Donald Trump'ı “petrol ve para karşısında taviz vermekle” eleştirdi.

Netanyahu, daha önce yaptığı açıklamada, ABD ile İran arasındaki anlaşmanın ayrıntılarını bilmediğini belirtmiş, buna karşın Lübnan'da kontrol altında tuttukları bölgelerde kalma yönündeki tutumlarını sürdüreceklerini ifade etmişti.

İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyinde Hizbullah tarafından fırlatılan tanksavar füzesi ile havan toplarının engellendiğini duyurdu.

İsrail Ordu Sözcüsü Avichay Adraee, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, Hizbullah unsurlarının, Lübnan'ın güneyinde İsrail ordusunun faaliyet gösterdiği bölgelere düzenlediği saldırılara ilişkin açıklama yaptı.

Adraee, Hizbullah unsurlarının İsrail askerlerine bir tanksavar füzesi ile birkaç havan topunu fırlattığını, bunların engellendiğini ve herhangi bir yaralanmaya sebep olmadığını belirtti.

Adraee ayrıca araçlarıyla İsrail birliklerine doğru hareket eden ve doğrudan tehdit oluşturan bazı "teröristlerin" tespit edildiğini ve bütün tehdit unsurlarının etkisiz hale getirildiğini iddia etti.

 ABD'nin deniz ablukasını kaldırmasının ardından ilk İran gemilerinin abluka bölgesinden sorunsuz bir şekilde geçtiği belirtildi.

Yarı resmi Fars Haber Ajansına göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın varılan mutabakatın ardından deniz ablukasının kaldırılması emrini verdiği ve birkaç İran gemisinin abluka bölgesinden sorunsuz geçtiği kaydedildi.

Haberde bir İran VLCC tankeri ile canlı hayvan taşıyan başka bir geminin açık sulardan İran limanlarına doğru, İran petrolü taşıyan bir tankerin de Umman Denizi'ni geçerek ihraç edileceği limana doğru hareket ettiği bilgisi paylaşıldı.