CANLI ANLATIM

ABD ve İran arasında aylardır devam eden savaş nihayetinde iki ülke arasında imzalanan anlaşma ile duruldu. 19 Haziran'da İsviçre'de yapılması beklenen müzakerelerin ertelendiği duyurulurken, ABD Başkanı Donald Trump'tan da İran'a yine tehditler geldi. Trump, "Onlara 60 gün süre verildi. Anlaşma yapmak zorundalar. Aksi halde hoşlarına gitmeyecek şeyler yapacağız." ifadeleriyle gözdağı verdi. ABD Başkan Yardımcısı Vance ise yaptığı açıklamada görüşmelerin yarın olabileceğini duyururken, İran ateşkesin ihlal edildiğini söyleyerek "Hürmüz Boğazı tanker trafiğine kapatılacak" açıklamasında bulundu. ABD ordusu ise boğazın ticari gemi trafiğine açık olduğunu bildirdi.

İşte ABD-İran geriliminde anlaşma sürecinde son durum...

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Genelkurmay Başkanı Asim Munir, yarın ABD-İran arasında gerçekleştirilecek görüşmelere katılmak üzere İsviçre’ye doğru yola çıktı.
Pakistan Başbakanlık Ofisi’nden yapılan açıklamada, Başbakan Şahbaz Şerif ve Genelkurmay Başkanı Asim Munir’in ABD-İran arasında yarın düzenlenmesi beklenen teknik düzeydeki görüşmelere katılmak üzere İsviçre’ye hareket ettiği kaydedildi. Açıklamada ayrıca Şerif’in uçağa bindiği anlar yer aldı. Başbakan Şerif’e İsviçre ziyaretinde üst düzey yetkililerden oluşan bir heyetin eşlik edeceği kaydedildi.

ABD Başkan Yardımcısı James David Vance, yarın ABD ile İran arasında gerçekleştirilecek görüşmelere katılmak üzere İsviçre’ye hareket etti.
Vance, temasları öncesinde Maryland eyaletindeki Joint Base Andrews Havalimanı’ndan özel uçağıyla İsviçre’ye gitmek üzere yola çıktı. Vance’in İsviçre’de ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Trump’ın damadı Jared Kushner ile bir araya gelmesi bekleniyor.

Suudi Arabistan merkezli Al Arabiya haber kanalı, ABD-İran arasında yarın İsviçre'de yapılması planlanan görüşmelerde İran heyetine Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf’ın liderlik edeceğini ve heyette İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin de yer alacağını öne sürdü.

İsrail basını, İran’ın nükleer programına ilişkin başlıkların ele alınacağı bazı teknik görüşmelere Uluslararası Atom Enerji Ajanası (UAEA) Başkanı Rafael Grossi’nin de katılacağını iddia etti.

Pakistan ve Katar’ın da söz konusu temaslarda arabuluculuk rolü üstleneceği belirtilmişti. Adı açıklanmayan bir Pakistanlı yetkili, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Genelkurmay Başkanı Asım Münir’in de görüşmelere katılacağını açıklamıştı.

ABD Başkanı Trump, İran ile 60 günlük ateşkes boyunca Hürmüz Boğazı'nda herhangi bir geçiş ücreti uygulanmayacağını, bu sürenin dolmasının ardından anlaşmanın tamamlanmaması halinde ise bu ücretlerin yalnızca ABD tarafından uygulanabileceğini söyledi.

İsrail ordusu, Başbakan Netanyahu'dan Lübnan'a saldırıları durdurması için talimat aldığını ancak işgal ettiği bölgelerde saldırı ve yıkımı sürdüreceğini açıkladı.

Pakistan Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, "İslamabad Mutabakatı'nın imzalanmasının ardından, 21 Haziran'da İsviçre'nin Bürgenstock kasabasında teknik düzeyde görüşmeler yapılacak." ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, görüşmelere ABD ve İran temsilcilerinin yanı sıra arabulucu sıfatıyla Pakistan ve Katar'dan da yetkililerin katılacağı bildirildi.

İran, mutabakat zaptının uygulanması ve İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarının durdurulmasını görüşmek üzere bir heyetin bu akşam İsviçre'ye gideceğini açıklamıştı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın, İsrail'in Lübnan'a saldırıları nedeniyle Hürmüz Boğazı'nı geçişlere kapatacağı yönündeki açıklamasından kısa süre sonra "boğazın gemi geçişlerine halen açık olduğu" mesajını paylaştı.

CENTCOM ayrıca ABD güçlerinin bölgedeki seyrüsefer serbestisini desteklemek amacıyla faaliyetlerini sürdürdüğünü ve bugün itibarıyla Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiğinde artış gözlendiğini bildirdi. Bu çerçevede, 55 ticari geminin boğazdan geçiş yaptığı ve bu gemilerin küresel pazarlara büyük miktarda yük ile 17 milyon varilden fazla petrol taşıdığı kaydedildi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İranlı müzakere heyetinin ABD-İran arasında İsviçre'de yapılması beklenen görüşmelere katılmak ve ABD'nin taahhütlerini yerine getirdiğinden emin olmak üzere İsviçre'ye hareket edeceğini açıkladı.

Bekayi, deniz ablukasının sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı'nın açılması konusunda adımlar atıldığını ancak imzalanan mutabakat zaptının ”bir bütün” olduğunu vurguladı.

İlk maddenin ihlalinin tüm anlaşmanın “sorgulanması” anlamına geldiğini kaydeden Bekayi, “Diğer taraf gerekli önlemleri derhal almazsa, tüm mutabakat ciddi bir sorunla karşı karşıya kalacaktır.” dedi.

İran, ABD’nin mutabakat zaptını ihlali ve İsrail’in Lübnan’ın güneyine saldırıları karşısında Hürmüz Boğazı’nın kapatılacağını açıkladı. 

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İsviçre'deki ABD-İran müzakerelerinin en erken yarın başlayabileceğini ve kendisinin de birkaç gün içinde bu ülkeye gideceğini söyledi.

Amerikan Fox News kanalına konuşan ABD Başkan Yardımcısı Vance, İran'la müzakerelerin başlaması için son hazırlıkların yapıldığını belirtti.

Diplomatik süreçlerin her zaman biraz zorlu olduğunu ve birçok ön hazırlık gerektirdiğini anlatan Vance, İsviçre'ye İran, Katar ve Pakistanlı yetkililerin ulaşmalarını beklediklerini söyledi.

Kendisinin de birkaç gün içinde yola çıkacağı bilgisini veren Vance, görüşmelerin ne zaman başlayacağı sorusuna "En erken yarın. İran hükümeti ile Katar ve Pakistan hükümetlerinden yetkililer geldiğinde görüşmeleri başlatacağız." yanıtını verdi.

İsrail ordusu, ABD-İran mutabakatı ve varılan ateşkese rağmen Lübnan'ın güneyindeki Nebatiye vilayetine ve çevresindeki bölgelere yoğun saldırılar düzenliyor.

Lübnan resmi ajansı NNA'nın haberine göre, İsrail savaş uçakları gece saatlerinden bu yana doğudaki Bekaa bölgesi ile güneydeki Nebatiye vilayetinde Bariş, Şehhur, Yukarı Nebatiye, Nümeyriyye, Şevkin, Habbuş, Kefercuz, Arabsalim, Zibdin, Secid, Mahmudiyye ve Deyr Zehrani beldelerini hedef aldı.

2'Sİ ÇOCUK 1'İ LÜBNAN ASKERİ 5 KİŞİ ÖLDÜ

Sabah saatlerinde Bariş beldesine düzenlenen hava saldırısında aynı aileden 2'si çocuk 4 kişi yaşamını yitirdi.

Nebatiye vilayetine bağlı Keferruman beldesindeki saldırıda ise 1 Lübnan askeri öldü.

İNSANSIZ HAVA ARAÇLARIYLA SALDIRDILAR

İsrail'in doğudaki Suhmur beldesine insansız hava aracıyla (İHA) düzenlediği saldırıda da 1 kişi hayatını kaybetti.

Arabsalim beldesine düzenlenen saldırıda 3, Deyr Zehrani'daki saldırıda ise 1 kişi yaşamını yitirmişti. Düveyr beldesinin girişinde bir motosikleti hedef alan İHA saldırısında 1 kişi hayatını kaybetmişti.

Böylece gece saatlerinden bu yana düzenlenen saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısı 11'e yükseldi.

Öte yandan İsrail'e ait bir İHA sabah saatlerinden bu yana başkent Beyrut semalarında alçak irtifada uçuş gerçekleştiriyor.

 ABD istihbarat kurumlarının, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun İran ile kalıcı barışı sağlama çabalarını baltalayacak adımlar atma olasılığının yüksek olduğu konusunda Washington yönetimine uyarıda bulunduğu iddia edildi.

Washington Post (WP) gazetesinin ismini açıklamak istemeyen ABD'li yetkililere dayandırdığı haberine göre, söz konusu uyarı, Netanyahu ile Trump hükümetleri arasında gerginliğin tırmandığı bir dönemde geldi.

Bu kapsamda, ABD istihbarat kurumlarının, Netanyahu'nun ABD Başkanı Donald Trump'ın "İran ile kalıcı bir barış anlaşmasına varma çabalarını baltalayabilecek adım atma olasılığının muhtemel olduğu" konusunda Washington yönetimini uyardığı öne sürüldü.

İstihbarat raporlarında, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarını sürdürme konusunda niyetli olduğu, bu durumun ABD-İran mutabakatının temel unsurlarından birini ihlal edeceği ileri sürüldü.

Yeni bir raporda, İsrail'de sonbaharda yapılması planlanan genel seçimler karşısında Netanyahu'nun siyasi geleceğinin, iç kamuoyuna Lübnan'dan asker çekmeyeceğini ve Hizbullah ile çatışmaları tırmandırmaya kararlı olduğunu göstermesine bağlı olduğu iddiasında bulunuldu.

Raporda ayrıca, ABD ile İran arasında sağlanan mutabakatın şartlarının İsrail'de hayal kırıklığı yarattığı öne sürülürken ABD'li yetkililerin bu şartların İsrail'in Tahran üzerindeki "azami baskıyı sürdürme stratejisini zayıflattığını" değerlendirdiği belirtildi.

Mutabakatın, İsrail'in Hizbullah'a karşı meşru müdafaa kabiliyetini kısıtlayabileceği yönünde İsrail'de algı olduğu öne sürülen raporda, İsrail'in Lübnan'dan çekilmesi veya herhangi bir çatışmaya son vermesi durumunda bunun İsrail'de Netanyahu'nun yenilgisi olarak görüleceği kaydedildi.

İsrail'in Lübnan'a saldırıları sona erdirse bile ülkenin güneyinden askerleri çekmeyi reddetmesi olasılığının, ABD-İran mutabakatını "başarısızlığa mahkum edebileceği" öne sürüldü.

Üst düzey bir ABD'li yetkili, İsrail ile Hizbullah arasındaki ateşkesin TSİ 16.00'da yürürlüğe girdiğini iddia etmişti.

ABD Başkanı Trump, İran'ın anlaşması gerektiğini belirterek "Dün gece imzalanan bir anlaşmamız var. Onlara 60 gün süre verildi. Anlaşma yapmak zorundalar. Aksi halde hoşlarına gitmeyecek şeyler yapacağız. Fakat durumun o noktaya geleceğini sanmıyorum. Bence her şey çok iyi olacak" dedi.

Trump, "Eğer bunu yapmak zorunda kalırsak, o zaman petrolün boğazdan bu kadar hızlı çıktığını göremezsiniz. Zira milyar dolarlık gemilerin sahipleri, üzerlerinden füzelerin uçmasından hoşnut olmaz. Suların mayınlarla dolu olmasından da hoşnut olmazlar" şeklinde konuştu.

 ABD Başkanı Donald Trump, Lübnan'daki İsrail saldırılarının planlanan İran barış görüşmelerini riske atmasının ardından, Tel Aviv yönetiminden "Hizbullah ile ateşkes konusunda anlaşmasını istediğini" belirtti.

Trump, NBC News'e telefonda verdiği röportajda, İsrail-Lübnan ateşkesine giden süreç hakkında bilgilendirmede bulundu.

"İsrail ile görüştüğünü ve onlardan ateşkesi kabul etmelerini istediğini" söyleyen Trump, ateşkesin sağlanması konusunda İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile doğrudan görüşüp görüşmediği konusuna açıklık getirmedi.

Trump, söz konusu ateşkes hakkında, "Olumlu bir gelişme." ve "Bu, pastanın üzerindeki küçük bir krema gibi." ifadelerini kullandı.

Ayrıca Trump, Başkan Yardımcısı JD Vance'in "bir noktada" barış görüşmeleri için İsviçre'ye gideceğini beklediğini söyledi.

ABD'nin Lübnan'da Hizbullah'ın tasfiyesi için bir plan hazırladığı ve bu plan kapsamında İsrail ordusunun işgal ettiği bölgelerden kısmen çekileceği öne sürüldü.

İsrail devlet televizyonu KAN, gelecek hafta İsrail ile Lübnan arasında yeni bir müzakere turu gerçekleşeceği ve kaynaklara göre bu görüşmelerde pilot bölgeler belirleneceği aktarıldı.

ABD'nin Lübnan ordusunu Hizbullah'ın tasfiyesi hedefiyle kullanmak amacıyla bir plan hazırladığı belirtilen haberde, söz konusu plana göre, İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyinde işgal ettiği bölgelerden kısmen çekileceği ve çekildiği yerlere Lübnan ordusunun konuşlanacağı kaydedildi.

Haberde, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun işgal edilen bölgelerde İsrail ordusu varlığının "gerektiği sürece" kalacağı yönündeki açıklamasına rağmen İsrail ordusunun çekileceği pilot bölgelerin belirlenmesi için çalışmaların devam ettiğinin altı çizildi.