Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Yeni araştırma, 1960-2023 arasında küresel deniz seviyesini yükselten etkenleri mercek altına aldı. Bulgulara göre artış hızı son dönemde belirgin şekilde hızlandı.
İklim değişikliğinin en görünür sonuçlarından biri olan deniz seviyesindeki yükseliş, artık daha hızlı ilerliyor. Science Advances dergisinde yayımlanan yeni araştırma, 1960-2023 yılları arasında küresel deniz seviyesindeki artışın hangi kaynaklardan beslendiğini ayrıntılı biçimde ortaya koydu.
Araştırmaya göre deniz seviyesindeki yükselişin başlıca nedeni, ısınan okyanus sularının genleşmesi. Bilim insanlarının “termal genleşme” olarak adlandırdığı bu süreç, toplam artışın %43’ünü oluşturdu.
Buzulların erimesi de tablonun önemli bir parçası. Dağ buzullarındaki erime toplam yükselişin %27’sinden sorumlu olurken, Grönland Buz Tabakası %15, Antarktika Buz Tabakası ise %12 pay aldı. Karasal alanların su depolama kapasitesindeki azalma da artışa %3 katkı yaptı.
Çalışmaya göre 1960-2023 döneminde deniz seviyesi ortalama yılda 2 milimetre yükseldi. Ancak 2005-2023 arasına bakıldığında bu hız yılda 4 milimetreye çıktı. Yani açıkçası, son yıllarda tablo belirgin şekilde ağırlaştı.
Bu hızlanmanın arkasında yine en büyük pay okyanusların ısınmasına ait. Araştırmaya göre artış hızındaki yükselişin %41’i termal genleşmeden kaynaklandı. Karasal su depolama kapasitesindeki düşüş ise hızlanmanın %21’inden sorumlu gösterildi.
Araştırmacılar, geçmişte deniz seviyesi artışında buzulların daha baskın rol oynadığını, ancak 1980’lerden itibaren okyanus ısınmasının öne çıktığını belirtiyor.
Çalışmanın ortak yazarlarından John Abraham, uzun süre deniz seviyesi gözlemleri ile hesaplanan nedenler arasında uyumsuzluk bulunduğunu söyledi. Abraham’a göre gelişmiş ölçüm sistemleri ve daha doğru analiz yöntemleri sayesinde bugün bu yükselişin kaynakları çok daha güvenilir biçimde açıklanabiliyor.