Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Orta Doğu'daki savaşın enerji ticaretinde yaptığı sıkıntılar, ABD ve Körfez ülkelerini yeni arayışlara yöneltti. Washington yönetimi, Hürmüz Boğazı'na bağımlılığı azaltmak ve bölgedeki enerji ihracatını alternatif güzergâhlara taşımak amacıyla Arap ülkeleriyle 10 milyar dolarlık ortak yatırım fonu kurmayı değerlendiriyor. Financial Times'ın ulaştığı taslak sunuma göre, plan yalnızca yeni enerji koridorları açmakla sınırlı değil. Savaş sırasında zarar gören enerji tesisleri ve diğer altyapıların yeniden inşa edilmesi, yeni boru hatlarının kurulması ve bölgedeki stratejik yatırımların desteklenmesi de projenin önemli parçalarını oluşturuyor.
"Partnership for Allied Construction & Trust" (Pact) adı verilen girişim için ilk etapta 10 milyar dolarlık kaynak oluşturulması planlanıyor. Taslağa göre ABD'nin fona 5 milyar dolar aktarması, bölgedeki Arap ülkelerinin de aynı miktarda finansman sağlaması öngörülüyor. Projenin temel hedefi ise Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiğinin kesintiye uğraması durumunda Körfez ülkelerinin petrol ve doğal gaz ihracatını farklı güzergâhlar üzerinden sürdürebilmesini sağlamak.
Savaş öncesinde küresel petrol ve doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriliyordu. Bu nedenle boğazda yaşanabilecek bir kesinti, bölge ülkelerinin enerji ihracatı açısından büyük önem taşıyor.
Pact için hazırlanan taslakta dikkat çeken bir diğer ayrıntı da projenin ulaşabileceği yatırım büyüklüğü oldu. Girişim, Orta Doğu'daki müttefik ülkelerin stratejik enerji ve altyapı varlıklarına yatırım yapılmasını sağlayacak, 50 milyar doların üzerinde büyüklüğe sahip tarihi bir yatırım platformu olarak tanımlanıyor.
İlk aşamada ABD ve Arap ülkelerinin sağlayacağı kamu kaynaklarıyla oluşturulması planlanan fonun, egemen varlık fonları ve özel sermaye şirketlerinin katılımıyla daha da büyümesi hedefleniyor. Taslak belgede Blackstone, BlackRock bünyesindeki Global Infrastructure Partners ve KKR, projeye yatırım yapabilecek şirketler arasında gösteriliyor.
Ancak yatırımcı listesiyle ilgili önemli bir ayrıntı da ortaya çıktı. Konuya yakın bir kaynak, adı geçen bazı yatırım şirketlerinin taslak belgede yer aldıklarından ancak daha sonra haberdar olduklarını aktardı.
Planlanan yatırım platformunun yönetiminde ABD'nin belirleyici bir rol üstlenmesi öngörülüyor. Taslağa göre Pact'ın yönetim kuruluna Washington başkanlık edecek. ABD ile Arap ülkeleri arasındaki teknik görüşmelerin ise ekim ayında başlaması planlanıyor.
Görüşmelerde, ortak finansmanın nasıl sağlanacağı ve alternatif enerji güzergâhlarının oluşturulmasına yönelik altyapı yatırımlarının ele alınması bekleniyor.
Projenin en önemli ayaklarından birini, Körfez ülkelerinin enerji ihracatını tek bir geçiş noktasına bağımlı olmaktan çıkaracak yeni ulaşım ve boru hattı projeleri oluşturuyor. Böylece Hürmüz Boğazı'nda yaşanabilecek bir kesinti durumunda petrol ve doğal gaz sevkiyatının tamamen durmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.