Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Emeklilikte çoğu kişi yaş şartı, prim günü veya EYT’ye odaklanırken, hangi sigortalılık statüsünden emekli olunacağı çoğu zaman gözden kaçıyor. Özellikle 1 Ekim 2008’den önce sigortalı olanlar için son 2520 gün kuralı emeklilik statüsünü belirlemede büyük önem taşıyor.
Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, köşesinde 1 Ekim 2008 öncesi sigortalılar için emeklilikte son 2520 gün kuralının kritik olduğunu belirtti.
Son 2520 günde hangi statüde (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı) daha fazla prim ödenmişse, emeklilik genellikle o statüden gerçekleşiyor. Bu nedenle işyeri açma, şirket ortaklığı veya statü değişiklikleri emeklilik planını etkileyebiliyor.
Erdursun, "1 Ekim 2008 tarihinden önce sigortalı olan kişilerde, çalışma hayatında birden fazla sigortalılık statüsü bulunuyorsa emeklilik sırasında son 2520 gün fiili hizmet süresine bakılıyor" dedi.
Uygulamada bu süre 2520 gün olarak biliniyor.
Son 2520 gün içerisinde;
* SSK (4/A),
* Bağ-Kur (4/B),
* Emekli Sandığı (4/C) statülerinden hangisinde daha fazla hizmet varsa kişi kural olarak o statüden emekli ediliyor.
Erdursun, bu nedenle emekliliğine birkaç yıl kala işyeri açan, şirket ortağı olan veya özel sektörde çalışmaya başlayan birçok kişinin farkında olmadan emeklilik statüsünü değiştirebildiği konusunda uyardı.
Son 2520 gün kuralı sadece EYT kapsamı dışında kalanları ilgilendirmiyor. Erdursun, EYT düzenlemesinden yararlanan milyonlarca sigortalı için de aynı kural uygulandığını hatırlattı.
EYT ile yaş şartı kaldırılmış olsa da hangi statüden emekli olunacağını belirleyen hizmet birleştirme kuralları değişmedi. Bu nedenle EYT’li bir sigortalı da son yıllardaki prim ödemeleri nedeniyle beklemediği bir statüden emekli olabiliyor.
Erdursun, "Yargı kararları ve uygulamada ortaya çıkan bazı örnekler gösteriyor ki, kişi emeklilik için gerekli tüm şartları belirli bir statüde eksiksiz olarak tamamlamışsa durum yalnızca son 2520 gün hesabından ibaret olmayabiliyor" dedi.
Örnekle açıklayan uzman isim;
* "Emekli Sandığı kapsamında 9000 gününü tamamlayan,
* SSK kapsamında emeklilik için gerekli prim gününü, sigortalılık süresini ve diğer şartları yerine getiren, kişiler daha sonra farklı statülerde prim ödemiş olsalar bile, emeklilik haklarını tamamladıkları statü üzerinden değerlendirilmesi gerektiği yönünde yargı yoluna başvurabiliyorlar.
Bazı durumlarda kişiler, SGK’nın son 2520 gün hesabına göre verdiği karara karşı dava açarak hak kazandıkları statüden emekli olma talebinde bulunabiliyorlar.
Dolayısıyla son 2520 gün hesabı son derece önemli olmakla birlikte, emeklilik için gerekli tüm şartların daha önce tamamlanmış olması halinde hukuki değerlendirme yapılması gereken özel durumlar da bulunuyor.
Vatandaşların en büyük yanılgılarından biri de emeklilik planlamasını emekliliğe birkaç yıl kala yapabileceklerini düşünmeleridir.
Oysa birçok durumda yanlış sigortalılık tercihi yıllar sonra ortaya çıkıyor.
Özellikle;
* Şirket ortaklığına girerken,
* Kendi adına işyeri açarken,
* Memuriyetten ayrılırken,
* Özel sektöre geçerken,
* İsteğe bağlı sigorta öderken,
* Borçlanma yaparken, emeklilik statüsünün nasıl etkileneceği mutlaka hesaplanmalıdır.
Bazen birkaç yıl ödenen Bağ-Kur primi, yıllarca planlanan emeklilik statüsünü değiştirebilir.
Bazen de kişi gerekli şartları çoktan tamamlamış olmasına rağmen bunu fark etmediği için gereksiz yere prim ödemeye devam edebilir" şeklinde konuştu.
Emeklilik planlamasında en büyük hatanın yalnızca yaşa ve prim gününe odaklanmak olduğunu vurgulayan Erdursun, "Özellikle 1 Ekim 2008 tarihinden önce sigortalı olan kişiler açısından son 2520 gün hesabı hâlâ emeklilik sisteminin en kritik unsurlarından biridir" dedi.
Erdursun, "Ancak son 2520 gün kuralı tek başına değerlendirilmemelidir. Kişinin hangi statüde emeklilik şartlarını tamamladığı, bu hakları ne zaman kazandığı ve varsa yargı yoluyla ileri sürebileceği hakları da ayrıca incelenmelidir.
Bu nedenle emeklilik başvurusu yapmadan önce yalnızca prim gününü değil, hangi statüden emekli olunacağını da mutlaka kontrol etmek gerekir.
Çünkü emeklilikte doğru planlama bazen yıllarca daha yüksek aylık almak anlamına gelebilmektedir" şeklinde konuştu.