Gizli yazışmalar kovulma sebebi olabilir mi? Yargıtay’dan milyonlarca çalışanı ilgilendiren WhatsApp kararı

Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, kapalı bir WhatsApp grubundaki özel yazışmaların başka bir çalışan tarafından gizlice ele geçirilerek işverene sunulması üzerine açılan davada Yargıtay'ın verdiği emsal kararı köşesine taşıdı. Karakaş, hukuka aykırı yollarla elde edilen özel mesajların iş sözleşmesinin feshedilmesine gerekçe gösterilemeyeceğini ve fazla mesai alacaklarında sıkı ispat şartının arandığını belirtti.

İsa Karakaş, Yargıtay kararı üzerinden işveren ve çalışan ilişkisine ilişkin şu değerlendirmeleri aktardı:

"‘Evdeki hesap çarşıya uymaz’ misali, işverenlerin fevri kararlarla ve hukuka aykırı yollardan elde edilen özel yazışmaları dayanak yaparak işçi çıkarması hukuki bir duvara çarpmaktadır. ‘Eğri cetvelden doğru çizgi çıkmaz’ atasözümüzde olduğu gibi, hukuka aykırı yollarla elde edilen delillerle de haklı bir fesih yapılamayacağı bu kararla bir kez daha mühürlenmiştir."

"Bu tarihi karar, dijitalleşen dünyada özel hayatın gizliliğinin ve hukuka uygun delil elde etme zorunluluğunun iş hukukundaki sarsılmaz kalesidir. İşverenler ne kadar haklı görünürlerse görsünler, işçilerinin rızası dışındaki gizli WhatsApp yazışmalarını bir sopa gibi kullanamazlar. Hak, haklı yoldan aranmalıdır; aksi hâlde ‘kaş yaparken göz çıkarılır’ ve haksız duruma düşülür."

"Diğer taraftan karar, adaletin çift taraflı bir kılıç olduğunu gösterir. İşçi de soyut iddialarla, net çalışma saatlerini ortaya koymadan ve somut delil sunmadan havada kalan iddialarla fazla mesai ücreti talep edemez. Herkes emeğinin de hakkının da sınırını hukuk dairesinde bilmelidir."

DAVA SÜRECİ VE İŞVERENİN FESİH GEREKÇESİ

Satış takım lideri olarak görev yapan bir çalışan, dâhil olduğu dışarıya kapalı WhatsApp grubundaki yazışmaların grup üyesi bir başka işçi tarafından habersizce işverene iletilmesi sonrasında tazminatsız olarak işten çıkarıldı.

İşveren, gruptaki ifadelerin kaba ve çirkin sözler içerdiğini belirterek haklı nedenle fesih yapıldığını savundu. İşten çıkarılan çalışan ise yazışmaların hukuka aykırı yollarla elde edildiğini, bu durumun feshe dayanak olamayacağını ifade ederek kıdem ve ihbar tazminatları ile ödenmeyen fazla çalışma ücretlerinin tahsilini talep etti.

YEREL MAHKEME VE İSTİNAF AŞAMASI

• İlk Derece Mahkemesi Kararı: Grubun genele açık olmadığını ve işverenin iddialarını yazılı belgeyle ispatlayamadığını tespit eden mahkeme, feshin haksız olduğuna karar vererek kıdem ve ihbar tazminatına hükmetti. Tanık beyanları doğrultusunda haftalık 10 saatlik fazla mesai ücreti de alacaklara eklendi.
• Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Değerlendirmesi: İşverenin itirazı üzerine dosyayı inceleyen İstinaf, dosyadaki tek ekran görüntüsünün muhatabının belli olmadığını ve işverene ya da çalışanlara doğrudan hakaret içermediğini vurguladı. Feshin haksızlığı onaylanırken fazla çalışma hesabı da yeterli bulunarak itiraz esastan reddedildi.

YARGITAY'IN FESİH VE TAZMİNATLARA İLİŞKİN NİHAİ KARARI

Yargıtay incelemesinde öne çıkan temel hukuki esaslar şu şekilde şekillendi:

• Özel Yazışmaların Gizliliği ve Delil Niteliği: Yargıtay, gizlilik ihlaliyle ele geçirilen WhatsApp kayıtlarının feshe gerekçe yapılamayacağını net bir dille belirtti. Hukuka aykırı yollarla elde edilen verilerin haklı neden oluşturmayacağı tescillenerek işçinin kıdem ve ihbar tazminatı hakları korundu.
• Giydirilmiş Ücret Hesaplamasında Usul Hatası (Bozma): Tazminata esas alınan giydirilmiş ücret eklerinin tespitinde fesih tarihinden geriye doğru son 1 yılın ortalamasının alınması gerekirken, geçmişteki belirli ayların (2022 yılı ilk 9 ayı) dikkate alınması hatalı bulundu. Karar, bu usul hatası nedeniyle bozuldu.

FAZLA ÇALIŞMA ALACAKLARINDA SIKI İSPAT ŞARTI

Yargıtay, fazla çalışma ücreti taleplerine ilişkin ispat kurallarının katı bir şekilde uygulanması gerektiğini hatırlatarak kararın bu bölümünü de bozdu:

• Bordro ve İhtirazı Kayıt Sınırı: İşçinin imzasını taşıyan ve ihtirazı kayıt yer almayan bordroların sahteliği kanıtlanıncaya kadar kesin delil sayılacağı vurgulandı.
• Somut Delil ve Tanık İfadeleri: Davacı işçinin dava dilekçesinde net çalışma saatlerini somutlaştırmadığı, tanık ifadelerinde ise fazla çalışmaların sürekli değil sadece "denetleme zamanı" gibi istisnai dönemlerde yapıldığının belirtildiği aktarıldı.
• Talebin Reddi Gerekliliği: Yazılı belge ve somut delil bulunmadığı gerekçesiyle, fazla çalışma ücreti talebinin kabul edilmesi hatalı bulunarak karar bozuldu.