Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
TGRT Haber canlı yayınında ocak ayı zam senaryolarını masaya yatıran SGK Uzmanı Özgür Erdursun, emekli aylıklarında seyyanen artış yerine kademeli bir oransal sistemin uygulanacağını savundu.
Temmuz ayındaki yüzde 17,76'lık zammı ve beklenen enflasyon farkını hatırlatan Erdursun, en düşük emekli aylığının 30 bin lira bandına çekilmesiyle birlikte en alt aylıklarda kümülatif yıllık artış oranının yüzde 50'yi bulabileceğini hesapladı.
İşte Erdursun'un açıklamalarından ve hesaplamalarından milyonlarca emekliyi ilgilendiren kritik detaylar...
Canlı yayında konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan SGK Uzmanı Özgür Erdursun, beklentilerini şu sözlerle aktardı:
"Evet şimdi olası senaryo aslında seyyanen bir artış ya da intibak şeklinde değil de oransal olarak bir artışın yapılacağını biz öngörüyoruz. İlk günden itibaren benim de söylemek istediğim konu şu anda daha fazla dillendiriliyor. Öncelikle bence enflasyon oranları açıklandıktan sonra yüzde 10 SSK ve Bağ-Kur'lulara, ortalama memur ve memur emeklilerine de yüzde 8 gibi bir enflasyon farkı çıkacak.
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI NE AKDAR OLACAK?
Bu enflasyon farkını işte en düşük emekli aylığı üzerinden örnek verirsek 23.552 lira, yaklaşık 26.000 liraya çıkacak. Sonrasında ben bu 26.000 liranın 30 bin liraya tamamlanacağını düşünüyorum. Bu durumda da 26 bin liranın 30 bin liraya tamamlanması durumunda yüzde 15,5 gibi bir oran ortaya çıkıyor."
Temmuz ayındaki oranlara ve prim kriterlerine dikkat çeken Erdursun, yıllık kümülatif hesabın detaylarını şöyle paylaştı:
"...Prim gün sayısına göre, sigortalılık süresine göre, prime esas kazançlara yani çalıştığı dönemdeki kendi adlarına yatırılan primlere göre bir kademenin yapılabileceğini öngörüyoruz. Burada da şöyle olabilir: İşte en düşük tamamlanan ayla öncelikle yüzde 17,76 zaten Temmuz ayında verilmişti. Üzerine bir yüzde 10 daha TÜİK'in açıklayacağı enflasyon farkı verilir. Üzerine de yaklaşık yüzde 15,5'luk bir refah payı verilirse en alt aylıklarda yıllık artış oranı yüzde 50 civarında olur."
Kademeli sistemde tavanın yüzde 15 olacağını belirten Erdursun, farklı maaş dilimleri için şu öngörülerde bulundu:
"Bence yüzde 15 civarında bir artış olur diye düşünüyorum. Mesela yüzde 15 en alt aylık alanların emekli aylıklarının 30 bin liraya tamamlanması durumunda bu durumda olanlara zaten yüzde 15 ekstra bir refah payı verilmiş olur.
30 BİN LİRANIN ÜZERİNDE MAAŞ ALANLARIN DURUMU NE OLACAK?
30 bin liranın üstünde alanlara ise kimine yüzde 5, kimine yüzde 7, kimine yüzde 9, kimine yüzde 10, kimine yüzde 15. Burada da işte emeklilik için hükümetin belirlemiş olacağı oranlar zaten Aralık ayında bakanlık tarafından büyük ihtimalle açıklanır. Biz de net durumu öğreniriz."
Yayın sırasında EYT'liler ile ilgili soruyu yanıtlayan Erdursun, statü farkı olmadığını ancak yaş ve prim kriterlerinin formülü etkileyebileceğini belirtti:
"Şimdi şöyle: EYT ile emekli olanlar farklı bir emeklilik statüsünde değiller. Orada yasa değişti, yaş şartı kaldırıldı. Birisi EYT öncesinde nasıl emekli olduysa, nasıl emeklilik statüsü 4A yaşlılık aylığı olarak gözüküyorsa EYT'den emekli olan kişinin de 4A, 4B, 4C yaşlılık aylığı; kategoriye ayrılmış değiller. Normal emekliler, EYT'den emekli olanlar. Bu nedenle şöyle olabilir: EYT'den emekli olanların yaşları diğer emeklilere göre bir miktar daha düşük.
'EYTLİLERİN ARTIŞI BİR MİKTAR DÜŞÜK KALABİLİR'
Bu nedenle yaş, prim gün sayısı, sigortalılık süresi, prime esas kazançlar formüle edildiğinde burada da EYT'den emekli olanların yaşları daha gençse formülasyon sonrasında bu kişilerin artış oranı bir miktar daha düşük kalabilir. Ama herkes için böyle olacaktır diyemeyiz. Mesela bir kişi 43 yaşında, 45 yaşında emekli olmuştur, diğer kişi 50 yaşındadır, 55 yaşındadır. Sadece yaş durumu belirlemeyecek; tabii yaşının yanında prim günü, sigortalılık süresi, prime esas kazançlar hepsi formüle edecek."
Yıl sonu enflasyon beklentilerini ve oranların genel tablosunu değerlendiren Erdursun, sözlerini şöyle tamamladı:
"O formülizasyonla birlikte de tavanın yüzde 15 olacağını öngörüyoruz. Yani yazılan, çizilen, olası senaryolar konuşulunca yüzde 15. Zannediyorum yaş ve prim gün sayısına bakıldığı zaman da yüzde 5'lere kadar düşen yüzde 5 ile yüzde 15 arasında artışlar mümkün diyebiliriz.
Şöyle olacak büyük ihtimalle: Sayın Cevdet Yılmaz da bunu söyledi, 'Enflasyonun üzerinde artış yapmayı düşünüyoruz' demişti. Şimdi artış oranları da şöyle olacak büyük ihtimalle: Bu kademeli olarak artacağı için yüzde 35 ile yüzde 50 arasında artışlar söz konusu olacak. Yıl sonunda enflasyonun ortalama yüzde 30 çıkacağını öngörürsek şayet... Merkez Bankası da yüzde 29,5 dedi, yüzde 30 civarında çıkar.
Bu durumda da emeklilere enflasyonun üzerinde bir artış olacak. Şimdi rakamsal olarak emekliyi memnun eder mi memnun etmez mi ayrıca tartışılabilir. Fakat oransal olarak baktığımızda enflasyonun üzerinde yüzde 30 civarı enflasyon çıktığında yüzde 50 kümülatif olarak yapılan artış oransal olarak ciddi bir artış. Ama rakama vurduğumuzda karşılığının emekliye ne kadar mutlu edip etmeyeceği ayrıca emekliler tarafından değerlendirilecektir diye düşünüyorum."