Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Türkiye'nin gündemindeki Terörsüz Türkiye sürecinde kritik aşamaya gelindi. 12 maddelik çerçeve yasa teklifi, Adalet Komisyonu'ndaki görüşmelerin ardından Genel Kurul gündemine taşındı. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde uygulanacak hükümler ise doğrudan PKK/KCK'nın fiili varlığını sona erdirmesi, silahlarını teslim etmesi ve bu durumun devletin ilgili kurumlarınca teyit edilmesi şartına bağlanıyor.
Terörsüz Türkiye Yasası olarak anılan düzenlemenin resmi adı Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi. Toplam 12 maddeden oluşan teklif, terör örgütünün tasfiyesi ve silahsızlanmasının ardından ortaya çıkabilecek hukuki durumların nasıl ele alınacağını belirlemeyi amaçlıyor. Teklifin gerekçesinde bunun mahkumiyet hükümlerini ortadan kaldıran, suçların hukuki niteliğini değiştiren veya ceza sorumluluğunu sona erdiren bir düzenleme olmadığı belirtiliyor.

Düzenlemenin uygulanması için öncelikle PKK/KCK'nın kontrolü altındaki yapı ve unsurlarıyla fiili varlığını sona erdirdiğinin ve elindeki silah, mühimmat ve diğer malzemeleri teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekiyor. Bu tespitin ardından Milli Güvenlik Kurulu'nun teyit kararı ve kararın Resmi Gazete'de yayımlanması öngörülüyor. Böylece yasa teklifinde yer alan başvuru ve hukuki süreçlerin başlamasının önü açılacak.
12 maddelik teklifin tamamı, yalnızca ceza ertelemesine ilişkin hükümlerden oluşmuyor. Amaç ve kapsam, soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi, kesinleşmiş cezaların infazının ertelenmesi, koruma tedbirleri, silah ve malzeme teslimi, başvuru süresi, uygulama kurulu, TBMM İzleme Komisyonu, yürürlük ve yürütmeye ilişkin hükümler birlikte düzenleniyor.

Teklifte öne çıkan düzenlemeler şöyle:

Teklif, PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma, bilerek ve isteyerek yardım etme, propaganda yapma ve örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen bazı suçlar ile örgüt lehine işlenen terörizmin finansmanı suçlarını kapsıyor. Ancak bir kişinin düzenlemeden yararlanabilmesi otomatik olarak gerçekleşmeyecek. Soruşturma, kovuşturma veya kesinleşmiş ceza dosyalarının ilgili makamlar tarafından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekecek.
Kesinleşmiş cezası bulunan kişiler bakımından da benzer bir sistem öngörülüyor. Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 10 yıllık infaz ertelemesi gündeme gelecek. Erteleme döneminde yeni bir suç işlenmemesi halinde teklif, cezanın infaz edilmiş sayılması veya devam eden kovuşturmalar bakımından düşme kararı verilmesini öngörüyor.
Teklifte bazı suçlar açık şekilde kapsam dışında bırakılıyor. Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar nedeniyle yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar düzenlemeden yararlanamayacak.
Bunun yanında dosyasında başka ağır suçlar bulunan kişilerin yalnızca örgüt suçları bakımından değerlendirilmesi mümkün olsa bile diğer suçlardan kaynaklanan cezai sorumlulukları devam edecek. Düzenlemenin toplu ve otomatik bir tahliye veya genel af şeklinde uygulanmayacağı, her dosyanın kendi hukuki durumuna göre değerlendirilmesinin esas alınacağı belirtiliyor.
Teklifteki önemli düzenlemelerden biri, belirli şartları taşıyan kişiler açısından infazın ertelenmesi. Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlarda ise 10 yıl süreyle infaz ertelemesi öngörülüyor. Soruşturma ve kovuşturma aşamasındaki dosyalarda da benzer süreler uygulanabilecek.
Erteleme döneminde yeni bir suç işlenmemesi halinde kesinleşmiş cezaların infaz edilmiş sayılması, kovuşturma aşamasındaki dosyalar bakımından ise düşme kararı verilmesi öngörülüyor. Erteleme süresince dava ve ceza zamanaşımı sürelerinin işlemeyeceği, ayrıca belirli koşullarda mahkumiyetten kaynaklanan bazı hak yoksunluklarının giderilmesinin gündeme gelebileceği belirtiliyor.
Terörsüz Türkiye düzenlemesinin uygulanması için ilk aşama sahadaki silahsızlanmanın tespiti olacak. PKK/KCK'nın fiili varlığını sona erdirdiği ve kontrolündeki silah ve mühimmatı teslim ettiği güvenlik kurumlarınca tespit edilecek. Ardından hazırlanan değerlendirmelerin Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilmesi ve kararın Resmi Gazete'de yayımlanması öngörülüyor.
Bu kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından sonra düzenlemeden yararlanmak isteyenler için 6 aylık başvuru süresi başlayacak. Başvurular ilgili Cumhuriyet başsavcılıklarına veya görev verilen kurumlara yapılabilecek. Sürecin koordinasyonu ise Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığındaki kurul tarafından yürütülecek.