Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Kitap okuyanlar farkında olmadan beyin sağlıklarına da katkı sağlıyor olabilir. Cambridge Üniversitesi araştırmacılarının incelediği çalışmalar, keyif için okumanın daha iyi zihinsel sağlık, gelişmiş düşünme becerileri ve ileri yaşlarda daha düşük demans riskiyle ilişkili olabileceğini ortaya koydu.
Araştırmacılara göre okunan kitabın türünden veya okuma yönteminden çok kişinin keyif aldığı bir eseri tercih etmesi önem taşıyor. Jane Austen klasiklerinden Heartstopper gibi grafik romanlara kadar farklı türlerin benzer bir alışkanlığın parçası olabileceği belirtiliyor.
Sahakian ve Langley, 2025 yılında yayımlanan Brain Boost: Healthy Habits for a Happier Life adlı kitaplarını hazırlarken okumanın faydalarının genişliğine dikkat çekti.
Yetişkinler üzerinde yapılan anketlerde kitap okumak daha düşük stres, daha iyi rahatlama, daha fazla empati ve diğer insanların bakış açılarını anlamada gelişimle ilişkilendiriliyor.
Anketlerden birinde yetişkinlerin yüzde 38’i yani yaklaşık her 5 kişiden 2'si, rahatlamak için en çok kitap okumayı tercih etti. Böylelikle okuma, katılımcılar arasında en popüler stres azaltma yöntemi oldu. Başka bir ankette ise katılımcıların yüzde 35'i rahatlamak için kitaba yöneldiğini belirtti.
The Queen's Reading Room tarafından 2024 yılında yaptırılan bir nörobilim araştırması da kısa süreli okumanın etkili olabileceğine işaret etti. Araştırmaya göre yalnızca 5 dakika kurgu okumak stresi yüzde 20'ye kadar azaltabilir, konsantrasyon ve problem çözme becerilerini geliştirebilir ve kişilerin kendilerini daha az yalnız hissetmesine yardımcı olabilir.
İleri yaştaki yetişkinlere yönelik çalışmalar da zihni çalıştıran boş zaman aktivitelerini, özellikle de kitap okumayı, düşünme ve hafıza becerilerindeki daha yavaş gerileme ve daha düşük demans riskiyle ilişkilendiriyor.
Çalışmalardan birinde 55 yaş ve üzerindeki yaklaşık 5 bin 500 yetişkin 5 yıl boyunca takip edildi. Kitap okumanın da aralarında bulunduğu zihinsel aktiviteleri sık yapan kişilerin hafıza ve düşünme gibi becerileri etkileyen bilişsel bozukluk geliştirme ihtimalinin daha düşük olduğu görüldü.
Başka bir çalışma ise gazete, dergi ve kitap okumayı Alzheimer hastalığı riskinin yüzde 33 daha düşük olmasıyla ilişkilendirdi.
Kitap kulüpleri ve ortak okuma etkinlikleri ise sosyal etkileşim yoluyla ek fayda sağlayabilir. Sosyal temasın özellikle ileri yaşlarda hem zihinsel hem de fiziksel sağlık açısından önem taşıdığı belirtiliyor.