Tırnakta ortaya çıkan çizgiler, lekeler, renk değişiklikleri ve şekil bozuklukları çoğu zaman günlük hayatta fark edilmeden geçiştiriliyor. Oysa tırnaklarda meydana gelen bazı değişiklikler yalnızca yaşlanma, kuruluk, travma veya dış etkenlerden kaynaklanırken, bazıları vücutta yaşanan sağlık sorunlarına ilişkin önemli ipuçları veriyor.
Özellikle yeni ortaya çıkan, zamanla belirginleşen, kalıcı hale gelen veya yalnızca tek bir tırnağı etkileyen değişikliklerin göz ardı edilmemesi gerekiyor.
Peki tırnaktaki çizgi ve lekeler hastalık habercisi mi? Dikey çizgiler ne anlama geliyor? Yatay ve derin oluklar neden oluşuyor? Tırnaktaki beyaz lekeler vitamin eksikliğini mi gösteriyor? Siyah ya da koyu renkli bir çizgi ne zaman önemsenmeli?
Tgrthaber.com Özel Haber Editörü Zeynep Gizem Er'e yaptığı açıklamada tırnaklardaki bazı bulguların demir eksikliği, kansızlık, tiroid hastalıkları, sedef hastalığı, mantar enfeksiyonları ve bazı sistemik hastalıklarla ilişkili olabileceğini belirten Dermatoloji Uzmanı Dr. Klara Bayramova, tırnak değişikliklerinin tek başına bir hastalık tanısı anlamına gelmediğinin de altını çizdi.
Tırnaklarda görülen çizgi, renk ve şekil değişikliklerinin bazı hastalıklarla ilişkili olabileceğini belirten Dr. Bayramova, ancak yalnızca tırnağın görünümüne bakılarak hastalık tanısı konulamayacağını söyledi:
''Tırnaklarda görülen çizgi, renk ve şekil değişiklikleri zaman zaman bazı hastalıklarla ilişkili olabilir. Ancak yalnızca tırnağın görünümüne bakarak herhangi bir hastalık tanısı koymak doğru değildir. Değişikliğin ne zaman ortaya çıktığı, kaç tırnağı etkilediği, eşlik eden başka bulguların olup olmadığı ve kişinin genel sağlık durumu birlikte değerlendirilmelidir.
DİKEY ÇİZGİLER
Örneğin tırnaklarda dikey çizgiler, özellikle yaş ilerledikçe oldukça sık görülür ve çoğu zaman normal kabul edilir. Tırnağın yapısındaki doğal değişiklikler ve kuruluk da bu görünümün belirginleşmesine neden olabilir.
YATAY ÇİZGİLER
Buna karşılık yatay ve derin oluklar, tıp literatüründe “Beau çizgileri” olarak adlandırılır. Bunlar tırnak büyümesinin bir süre yavaşladığını gösterir ve ateşli hastalıklar, enfeksiyonlar, ciddi fiziksel stres, travma veya bazı sistemik hastalıkların ardından ortaya çıkabilir.
Tırnak yüzeyindeki küçük çukurcuklar veya noktasal çöküntüler, yani “pitting” olarak adlandırılan görünüm ise özellikle sedef hastalığı (psoriasis) ve alopesi areata gibi bazı dermatolojik hastalıklarda görülebilir. Tırnağın yatağından ayrılması, yani onikoliz, farklı nedenlere bağlı olarak gelişebilir. Travma veya herhangi bir belirgin neden olmaksızın da ortaya çıkabileceği gibi sedef hastalığı, mantar enfeksiyonları, egzama ve bazı ilaçların kullanımıyla ilişkili olabilir. Tırnağın aşırı kıvrılarak kerpeten şeklini alması, “kerpeten tırnak” olarak adlandırılır. Bu durum kalıtsal özelliklerle ilişkili olabileceği gibi sedef hastalığı veya tırnak matriksindeki bazı lezyonlar nedeniyle de gelişebilir.
Tırnakta sarı, kalınlaşmış ve parçalanmış bir görünüm özellikle mantar enfeksiyonlarını düşündürebilir. Bununla birlikte bazı kronik akciğer hastalıklarıyla da tırnak değişiklikleri arasında ilişki bulunabilir. Bu nedenle kalıcı ve ilerleyici değişikliklerde dermatoloji değerlendirmesi önemlidir. Yeni ortaya çıkan veya zaman içinde değişen koyu kahverengi ya da siyah bir çizgi ise özellikle tek bir tırnakta görülüyorsa mutlaka dermatoloji uzmanı tarafından değerlendirilmelidir. Bu tür değişiklikler çoğunlukla daha basit nedenlere bağlı olsa da, nadiren tırnak melanomu gibi önemli hastalıkların belirtisi olabilir. Bu nedenle yeni başlayan ve değişiklik gösteren koyu renkli çizgilerin ihmal edilmemesi gerekir.
Tırnaklarda beyaz lekeler ise çoğunlukla tırnağa alınan küçük darbeler veya travmalar sonucunda oluşur. Tırnak uzadıkça bu lekeler de genellikle ileri doğru hareket ederek kaybolur. Tırnakların belirgin şekilde aşağı doğru kıvrılması ve parmak uçlarının genişlemesi, “çomaklaşma” olarak adlandırılır. Bu görünüm bazı akciğer, kalp ve diğer sistemik hastalıklarla ilişkili olabilir ve altta yatan nedenin araştırılması gerekir. Bazı durumlarda tırnağın tamamen veya kısmen dökülmesi ya da kaybedilmesi de görülebilir. Tırnak kaybı; çeşitli dermatolojik hastalıklar, travmalar ve bazı ilaçların etkisiyle ortaya çıkabilir.
Tırnakta yeşil renk değişikliği ise özellikle “yeşil tırnak sendromu” olarak bilinen ve Pseudomonas bakterisiyle ilişkili olabilen enfeksiyonlarda görülebilir. Bunun yanında her renk değişikliği bir hastalık anlamına gelmez. Örneğin sarı veya turuncu renk değişikliği, özellikle sık ve uzun süreli oje kullanımı sonucunda tırnak plağının boyanmasına bağlı olarak gelişebilir.''
Tırnakta meydana gelen bazı değişikliklerin vücudun başka bir bölgesindeki hastalığın ilk belirtisi olabileceğine dikkat çeken Dr. Klara Bayramova, özellikle yeni başlayan ve kalıcı hale gelen değişikliklerin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti:
''Bazı durumlarda tırnaklarda meydana gelen değişiklikler vücudun başka bir bölgesini ilgilendiren sistemik bir hastalığın bulgusu olabilir. Ancak bu bulguların tek başına belirli bir hastalığın tanısını koydurmadığını da özellikle belirtmek gerekir. Örneğin demir eksikliğinde, tırnakların ortasının çökerek kenarlarının yukarı doğru kalktığı “kaşık tırnak” görünümü ortaya çıkabilir. Bazı karaciğer hastalıklarında tırnaklarda normal pembe rengin azalması ve tırnağın büyük bölümünün beyaz görünmesi gibi değişiklikler görülebilir.
Benzer şekilde böbrek hastalıklarında tırnağın bir bölümünün beyaz, diğer bölümünün pembe-kırmızı görünmesi şeklinde değişiklikler ortaya çıkabilir. Bazı akciğer hastalıklarında ise tırnaklarda sararma ve kalınlaşma görülebileceği gibi, parmak uçlarının genişlemesi ve tırnakların belirgin şekilde aşağı doğru kıvrılmasıyla karakterize “çomaklaşma” da görülebilir. Bunun yanında sedef hastalığı, yalnızca ciltte değil tırnaklarda da kendini gösterebilir. Tırnak yüzeyinde küçük çukurcuklar, renk ve şekil değişiklikleri, tırnağın yatağından ayrılması gibi bulgular görülebilir. Tiroid hastalıklarında da tırnakların büyüme hızında değişiklik, kırılma ve tırnak plağının yatağından ayrılması gibi değişiklikler ortaya çıkabilir. Bu nedenle tırnaklarda yeni başlayan, giderek belirginleşen, kalıcı olan veya birden fazla tırnağı etkileyen değişiklikler göz ardı edilmemelidir.''
Tırnakta görülen dikey ve yatay çizgiler ile beyaz lekelerin en yaygın nedenlerini anlatan Dr. Bayramova, özellikle tırnağın kalınlaşması, parçalanması veya çevresinde ağrı ve şişlik görülmesi halinde dermatoloji uzmanına başvurulması gerektiğini söyledi:
''Dikey çizgiler çoğunlukla yaşlanma, tırnak kuruluğu ve tırnağın doğal yapısıyla ilişkilidir ve genellikle ciddi bir hastalık anlamına gelmez.
Yatay çizgiler veya oluklar ise tırnak büyümesinin geçici olarak yavaşlaması sonucu oluşabilir. Ateşli enfeksiyonlar, travma, yoğun stres, bazı sistemik hastalıklar ve kemoterapi gibi durumların ardından görülebilir. Beyaz lekeler ise çoğunlukla küçük travmalara bağlıdır.
Ancak yeni ortaya çıkan ve giderek değişen çizgi veya lekeler, özellikle tek tırnakta gelişen siyah ya da koyu renkli bantlar daha dikkatli değerlendirilmelidir. Bunun yanı sıra tırnağın kalınlaşması, parçalanması veya yerinden ayrılması, çevresinde ağrı-kızarıklık-şişlik olması ya da birçok tırnağın aynı anda belirgin şekilde değişmesi durumunda dermatoloji uzmanına başvurulmalıdır.''
Demir eksikliği, kansızlık, tiroid hastalıkları ve vitamin-mineral eksikliklerinin tırnak yapısında değişikliklere yol açabileceğini belirten Dr. Klara Bayramova, yalnızca tırnağın görünümüne bakılarak kesin tanı konulamayacağını vurguladı:
''Demir eksikliği, özellikle ileri durumlarda tırnakların incelmesine ve ortasının çökerek kaşık şeklini almasına neden olabilir. Kansızlıkta tırnaklar daha soluk veya kırılgan görünebilir. Tiroid hastalıklarında ise tırnak büyümesi ve yapısı değişebilir; kırılma veya tırnağın yatağından ayrılması görülebilir. Bazı vitamin ve mineral eksiklikleri de tırnak, saç ve ciltte değişikliklere yol açabilir. Ancak yalnızca tırnağın görünümüne bakarak herhangi bir eksikliği kesin olarak teşhis etmek mümkün değildir. Tırnak bulguları yalnızca bir ipucu olabilir; gerektiğinde kan testleriyle demir, ferritin, hemoglobin, tiroid hormonları ve diğer değerler değerlendirilir. Kısacası, tırnaklardaki değişiklikler bazı sağlık sorunları hakkında fikir verebilir ancak kesin tanı için doktor değerlendirmesi gerekir.''
Derinlemesine Analiz, Teyitli Haber! Tıkla ve favori kaynağın yap.
Google Play
App Store
12:03
Haberi Paylaş
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ