Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Sabahları çene, baş veya yüz ağrısıyla uyanıyor, dişlerinizde hassasiyet hissediyor ya da gün içinde çenenizde yorgunluk ve gerginlik fark ediyorsanız, bunun nedeni gece boyunca farkında olmadan dişlerinizi sıkmanız olabilir.
Diş sıkma ve gıcırdatma olarak bilinen bruksizm, özellikle uyku sırasında kişinin çoğu zaman fark etmeden yaptığı istemsiz bir hareket olarak ortaya çıkıyor. Uzun süre devam ettiğinde ise yalnızca dişlerde aşınmaya değil, çene ekleminden baş ve yüz bölgesine kadar uzanan çeşitli sorunlara yol açabiliyor.
Peki uyurken diş sıktığımızı nasıl anlarız? Diş sıkma baş ağrısı ve çene ağrısına neden olur mu? Gece plağı diş sıkmayı tedavi eder mi? Diş sıkma tedavisinde botoks ne kadar etkili? Bruksizm hangi belirtilerle kendini gösteriyor ve tedavi edilmediğinde dişlerde ve çene ekleminde ne gibi kalıcı hasarlara neden olabiliyor?
Ağız ve Diş Sağlığı Uzmanı Dt. Ahmet Faruk Kılıç, Tgrthaber.com Özel Haber Editörü Zeynep Gizem Er’e yaptığı açıklamada gece diş sıkmanın nedenlerini, bruksizmin en önemli belirtilerini, diş sıkmanın diş ve çene sağlığı üzerindeki etkilerini ve tedavi seçeneklerini anlattı.
Stres ve kaygının diş sıkmayı artırabileceğini belirten Kılıç, ancak bruksizmin yalnızca psikolojik nedenlere bağlanamayacağına dikkat çekti. Uyku bozuklukları, kullanılan bazı ilaçlar, alkol ve sigara kullanımı ile yaşam tarzına ilişkin bazı faktörlerin de diş sıkmayla ilişkili olabileceğini ifade etti.
Özellikle sabahları ortaya çıkan çene ağrısı, baş ağrısı, yüz bölgesinde gerginlik, diş hassasiyeti ve çene kaslarında yorgunluk gibi belirtilerin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurgulayan Dt. Ahmet Faruk Kılıç, gece boyunca farkında olmadan yapılan diş sıkmanın zaman içinde dişlerde aşınma ve kırılmalara, çene eklemi sorunlarına ve yaşam kalitesini etkileyebilecek ağrılara neden olabileceğini söyledi.

Uyurken dişimizi neden sıkarız? Diş sıkma ve gıcırdatma (bruksizm), vücudun bize verdiği bir sinyal olabilir mi? Stres ve kaygı diş sıkmayı neden artırıyor?
Dt. Ahmet Faruk Kılıç: ''Diş sıkma ve gıcırdatma, yani bruksizmin oluşmasında; stres, uyku düzeni, sinir sistemi, genetik ve çevresel faktörler rol oynayabilir. Stres ve kaygı özellikle gündüz farkında olmadan diş sıkmayı artırabilir. Kişi yoğun stres altındayken çenesini farkında olmadan daha gergin tutar ve bu durum zaman içerisinde bir alışkanlığa dönüşebilir. Bu nedenle bruksizmi, tek bir nedene bağlamak yerine kişinin genel yaşam ve uyku düzeniyle birlikte değerlendirmek gerekir.''

Diş sıkmanın nedeni sadece stres ve psikolojik faktörler mi? Çene yapısı, dişlerin kapanışındaki bozukluklar, uyku bozuklukları veya başka sağlık sorunları bruksizme yol açabilir mi?
Dt. Ahmet Faruk Kılıç: ''Hayır. Stres önemli bir faktör olsa da bazı uyku bozuklukları, kullanılan ilaçlar, alkol, sigara ve bazı yaşam tarzı faktörleri de bruksizmle ilişkili olabilir. Dişlerin kapanışındaki bozukluklar tek başına bruksizmin nedeni olmasa bile değerlendirmeye alınması gerekir.''

Diş sıkma çene eklemini ve çiğneme kaslarını nasıl etkiliyor? Uzun süreli ve şiddetli diş sıkma, çene ekleminde kalıcı hasara veya eklem rahatsızlıklarına neden olabilir mi?
Dt. Ahmet Faruk Kılıç: ''Uzun süreli ve kuvvetli diş sıkma, çiğneme kaslarının aşırı çalışmasına ve buna bağlı ağrı, yorgunluk ve hassasiyete neden olabilir. Çene ekleminde ağrı, ses veya ağız açmada kısıtlılık gibi şikâyetler görülebilir. Ancak her diş sıkan kişide kalıcı eklem hasarı gelişeceğini söyleyemeyiz.''

Diş sıkma baş ağrısı, çene ağrısı, yüz ağrısı ve boyun ağrısı yapabilir mi? Özellikle sabahları baş veya çene ağrısıyla uyanan kişilerde diş sıkmadan şüphelenmeli miyiz?
Dt. Ahmet Faruk Kılıç: ''Evet. Özellikle sabahları çene kaslarında yorgunluk, şakaklarda baş ağrısı veya çene bölgesinde ağrıyla uyanmak bruksizm açısından önemli ipuçlarındandır. Ancak bu şikâyetlerin başka nedenleri de olabileceği için tek başına ağrı üzerinden tanı koymak doğru değildir. Bu nedenle diş hekimi muayenesiyle birlikte gerektiğinde ilgili diğer branşların değerlendirmesi gerekebilir.''

Diş sıkan herkesin gece plağı kullanması gerekir mi? Gece plağı diş sıkmayı tedavi eder mi, yoksa temel olarak dişleri ve çene eklemini aşırı yükten korumaya mı yarar?
Dt. Ahmet Faruk Kılıç: ''Gece plağı dişler arasında bir mesafe oluşturarak kasların tam kasılmasının önüne geçer. Bu da zamanla diş sıkmanın azalmasına yardımcı olur. Gece plağının bir diğer amacı dişleri aşınma, kırılma ve restorasyonların zarar görmesi gibi sonuçlara karşı korumaktır. Gece plağını tek başına bruksizmi ortadan kaldıran bir tedavi olarak düşünemeyiz.''

Botoks, diş sıkma tedavisinde ne kadar etkili? Hangi hastalarda botoks tercih ediliyor, etkisi ne kadar sürüyor ve uygulamanın tekrarlanması gerekiyor mu?
Dt. Ahmet Faruk Kılıç: ''Botoks, özellikle çiğneme kaslarının çok güçlü çalıştığı ve belirgin ağrı veya şiddetli bruksizm bulunan hastalarda semptomları azaltmak amacıyla kullanılır. Ancak diş sıkmanın nedenini ortadan kaldırmaz; kasların kasılma gücünü ve buna bağlı mekanik yükü azaltmayı hedefler. 4-6 ay arası etki süresi vardır. Şikayetleri geçmeyen hastalara yılda iki ya da üç kez uygulama yapılabilir.''

Diş sıkma tamamen ortadan kaldırılabilir mi? Tedavide amaç diş sıkmayı tamamen durdurmak mı, yoksa dişlerde, çene ekleminde ve kaslarda oluşabilecek hasarı kontrol altına almak mı?
Dt. Ahmet Faruk Kılıç: ''Bruksizmi her hastada tamamen ortadan kaldırabileceğimizi söylemek gerçekçi olmaz. Çünkü bruksizm tek bir nedene bağlı değildir. Özellikle uyku sırasında ortaya çıkan mekanizmayı kişi kendi iradesiyle tamamen kontrol edemez. Bu nedenle tedavide asıl hedef çoğu zaman “sıfır diş sıkma” değildir. Hastanın dişlerini, çene eklemini ve çiğneme kaslarını korumak; ağrı ve diğer şikâyetleri azaltmak; varsa altta yatan uyku veya yaşam tarzı faktörlerini belirlemek ve oluşabilecek hasarı kontrol altında tutmak daha gerçekçi bir hedeftir.''

Diş sıktığımızı fark etmiyorsak bunu nasıl anlayabiliriz? Sabahları görülen hangi belirtiler diş sıkmanın habercisi olabilir?
Dt. Ahmet Faruk Kılıç: ''Aslında en önemli problem de bu. Özellikle uyku sırasında diş sıkan kişi çoğu zaman bunu kendisi fark etmiyor. Bazen eşinin veya aynı odada uyuyan kişinin gece diş gıcırdatma sesini duyması ilk ipucu oluyor.
Sabahları görülen bazı belirtiler ise bize önemli ipuçları verebilir:
Özellikle bu belirtilerden birkaçının bir arada olması durumunda diş hekimi muayenesi faydalı olacaktır. Diş hekimi dişlerdeki aşınma ve kırıkları, çiğneme kaslarını ve çene eklemini değerlendirerek bruksizm açısından önemli ipuçları elde edebilir.''