Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
ABD ile Çin arasındaki yarı iletken geriliminde bu kez gündemin merkezinde ASML var. Hollandalı çip ekipmanı devi, en gelişmiş EUV litografi sistemlerinden birinin ihracat kısıtlamalarını aşarak Çin’e ulaşmış olabileceği yönündeki iddialarla karşı karşıya kaldı.
Bloomberg’in haberine göre ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, ASML yöneticileriyle yaptığı görüşmelerde bu yöndeki şüphelerini doğrudan dile getirdi. Washington cephesinde, şirketin bazı özel ekipmanları ve EUV teknolojisinde kullanılabilecek parçaları Çin’e göndermiş olabileceği düşünülüyor.
ASML ise iddiaları kesin bir dille reddediyor. Şirket, söylentilerin gerçeği yansıtmadığını ve itibarına zarar verdiğini açıkladı.
Nisan ayında Lutnick ile yapılan görüşmenin ardından yayımlanan bilgilendirme notunda ASML, dünya genelinde 314 EUV sisteminin aktif olarak kullanıldığını, 26 sistemin ise hizmet dışı bırakıldığını belirtti. Şirketin altını çizdiği nokta net: Çin’de herhangi bir EUV makinesi bulunmuyor.
ASML’ye göre böyle bir sistemin gizlice taşınması da pek mümkün değil. Çünkü EUV litografi makineleri yaklaşık 180 ton ağırlığında ve 100 binden fazla parçadan oluşuyor. Taşıma süreci çok sayıda kargo uçağı gerektiriyor. Kurulum ve bakım için de ASML uzmanlarının sahada olması gerekiyor. Yani şirketin savunmasına göre bu ölçekte bir cihazın fark edilmeden Çin’e götürülmesi ya da yedek parçalarla yeniden kurulması pratikte gerçekçi değil.
ABD tarafı ise bu açıklamalarla ikna olmuş görünmüyor. Bloomberg’e konuşan üst düzey ABD yetkilileri, ASML’nin Çin’e EUV sistemlerinin taşınmasında kullanılan özel ekipmanlar ve EUV teknolojisinde işe yarayabilecek bazı bileşenler gönderdiğine dair kanıtlar bulunduğunu öne sürdü.
Yetkililer, bu bilgilerin kamuoyuyla paylaşılamayacağını söylüyor. Gerekçe ise ulusal güvenlik. Washington’a göre eldeki bulgular, ASML’nin bu süreçte iyi niyetli davranmadığını gösteriyor. Şirket ise tüm suçlamaları reddetmeyi sürdürüyor.
EUV sistemleri, en gelişmiş yapay zeka ve yüksek performanslı işlemcilerin üretiminde kritik öneme sahip. Bu yüzden ABD, ilk Trump yönetiminden bu yana ASML’nin Çin’e EUV makinesi satmasını engelliyor.
Son iddialar, Washington’ın Çin’in ileri yarı iletken teknolojilerine erişimini sınırlama çabalarını daha da sertleştirebileceğini gösteriyor. İşte bu noktada gözler yeni yaptırımlara çevrilmiş durumda.