Derinlemesine Analiz, Teyitli Haber! Tıkla ve favori kaynağın yap.
Ukrayna'da yıllardır süren savaş, Orta Doğu'da tırmanan gerilim ve küresel güvenlik dengelerinde yaşanan kırılmalar... Tüm bu gelişmeler, uzun süre gündemin arka sıralarında kalan nükleer silahları yeniden uluslararası tartışmaların merkezine taşıdı. Üstelik artık bu yarış yalnızca ABD ile Rusya arasında yaşanmıyor. Son yıllarda askeri gücünü hızla artıran Çin de nükleer alanda dikkat çeken bir yükseliş içinde.
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü'nün (SIPRI) yayımladığı son yıllık rapor, bu değişimin boyutlarını net biçimde ortaya koyuyor.
Rapora göre Çin'in nükleer savaş başlığı sayısı 2026 itibarıyla yaklaşık 620'ye ulaştı. SIPRI, Pekin'in nükleer cephaneliğini dünyadaki diğer tüm ülkelerden daha hızlı büyüttüğüne dikkat çekiyor.
Ancak mesele yalnızca savaş başlığı sayısındaki artış değil. Çin aynı zamanda yeni nesil nükleer sistemlere yatırım yapmayı sürdürüyor. Uzmanlara göre mevcut büyüme temposu korunursa, Çin'in kıtalararası balistik füze (ICBM) kapasitesi 2030 yılına kadar ABD ve Rusya'nın seviyelerine yaklaşabilir. Bu tablo, özellikle Asya-Pasifik bölgesindeki güç dengeleri açısından oldukça önemli görülüyor.
Çin'in son yıllarda füze altyapısına milyarlarca dolarlık yatırım yaptığı biliniyor. SIPRI raporunda yer alan bilgilere göre ülkenin kuzeyindeki üç büyük füze silosu sahasına yüzlerce füze yerleştirildi. Bununla da sınırlı değil. Doğudaki dağlık bölgelerde yeni silo alanlarının inşası sürüyor. Pekin yönetimi, bu sistemlerin önemli bölümünü 2025 yılında düzenlenen askeri geçit töreninde kamuoyuna da göstermişti. Uzmanlar, bu yatırımların yalnızca savunma amaçlı bir modernizasyon hamlesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini düşünüyor.
Çin'in büyüme hızı dikkat çekse de toplam nükleer kapasite açısından ABD ve Rusya'nın oldukça gerisinde olduğu görülüyor.
SIPRI verilerine göre ABD'nin askeri stoklarında yaklaşık 3.700, Rusya'nın ise yaklaşık 4.400 nükleer savaş başlığı bulunuyor.
Raporda, Çin'in 2030 yılına kadar 1.000 savaş başlığını aşması halinde bile mevcut ABD ve Rusya stoklarının yaklaşık dörtte biri büyüklüğünde bir kapasiteye sahip olacağı belirtiliyor. Buna rağmen uzmanlar, asıl dikkat edilmesi gereken unsurun mevcut sayıdan çok büyüme hızı olduğuna vurgu yapıyor.
SIPRI'nin verileri küresel ölçekte de dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor. Araştırmaya göre dünyada toplam yaklaşık 12.187 nükleer savaş başlığı bulunuyor. Bunların 9.745'i aktif askeri stoklarda tutulurken, yaklaşık 4.012 savaş başlığı füze sistemleri ve hava araçları üzerinde konuşlandırılmış durumda. Raporda Hindistan'ın da nükleer kapasitesini artırdığı belirtiliyor. Ülkenin toplam savaş başlığı sayısının yaklaşık 190'a ulaştığı, bunların 12'sinin aktif konuşlandırılmış sistemlerde yer aldığı ifade ediliyor. Buna karşılık Birleşik Krallık, Fransa ve Pakistan gibi diğer nükleer güçlerde son dönemde belirgin bir artış gözlenmediği kaydediliyor.
Raporun dikkat çektiği bir diğer önemli konu ise ABD ve Rusya'nın kullanım dışına çıkarılan savaş başlıklarını imha etme sürecindeki yavaşlama oldu. Soğuk Savaş'ın sona ermesinden bu yana küresel nükleer stokların kademeli olarak küçülmesine katkı sağlayan bu süreçte ilk kez ciddi bir duraksama yaşanabileceği belirtiliyor.
SIPRI'ye göre Washington ve Moskova bugün için stoklarını hızla büyütmüyor olsa da her iki ülkenin yürüttüğü kapsamlı modernizasyon programları, ilerleyen yıllarda daha büyük ve daha çeşitli nükleer cephaneliklerin ortaya çıkmasına zemin hazırlayabilir.
Araştırmacılara göre en büyük risklerden biri ise nükleer güçler arasındaki diplomatik iletişimin giderek zayıflaması. Özellikle ABD ile Rusya arasında stratejik nükleer silahları sınırlandıran New START anlaşmasının geleceğine ilişkin belirsizlik, yeni bir silahlanma yarışının önünü açabilecek gelişmeler arasında gösteriliyor.
SIPRI, anlaşma sonrası dönemde nükleer güçlerin cephaneliklerini genişletmeye devam edeceğini öngörüyor. Araştırmacılardan Matt Korda ise şeffaflığın azalmasının ve kriz yönetimine yönelik diplomatik mekanizmaların zayıflamasının ciddi bir öngörülemezlik yarattığını belirtiyor. Korda'ya göre bazı nükleer güçlerde otoriter eğilimlerin güç kazanması da riskleri artıran unsurlar arasında yer alıyor.
Google Play
App Store
11:44
