Kadir Ezildi ile En Hamarat Benim programında yarışmacı Nadide Hanım'ın hazırladığı dövmeç, sofrada yemeğin ne olduğu konusunda tartışma konusu oldu. Nadide Hanım'ın hazırladığı tarifte haşlanmış yumurta ve yeşillikler bulunurken, bunun Kütahya yöresine ait dövmeç olduğu belirtildi. Kütahya'nın resmi Kültür Portalı'ndaki tarif de dövmeçi haşlanmış yumurta, yeşil soğan, zeytinyağı, limon ve tuzla hazırlanan bir salata olarak tanımlıyor.
Dövmeç adı, yöreden yöreye farklı tarifleri ifade ediyor. Kütahya'da yumurta ve yeşil soğan ağırlıklı hazırlanan dövmeç, salata kategorisinde değerlendiriliyor ve özellikle gözleme ile birlikte servis ediliyor. İstenirse haşlanmış patates de bu tarife eklenebiliyor.
Adıyaman ve çevresinde ise dövmeç denildiğinde közlenmiş patlıcan, biber ve domatesin sarımsakla birlikte ezildiği daha farklı bir yemek akla geliyor. Elazığ mutfağında da patlıcanlı dövmeç bulunuyor ancak bu versiyonda sebze karışımına yumurta ekleniyor. Bu nedenle “Dövmeç sadece tek bir tariften oluşur” demek doğru değil.
Kütahya dövmeçi, diğer yörelerdeki patlıcanlı dövmeçlerden farklı olarak haşlanmış yumurta ve yeşil soğanla hazırlanıyor. Kütahya Kültür Portalı'nda yer alan geleneksel tarifte beş adet haşlanmış yumurta, bir demet yeşil soğan, zeytinyağı, limon ve tuz bulunuyor.
Haşlanmış yumurtalar ve yeşil soğan ince ince doğranır. Üzerine tuz, zeytinyağı ve limon suyu eklenerek bütün malzemeler güzelce karıştırılır.
İsteğe göre haşlanmış patates de küçük parçalar halinde doğranarak karışıma eklenebilir. Hazırlanan dövmeç özellikle gözleme ile birlikte servis edilir.
Adıyaman usulü dövmeç, Kütahya'daki yumurtalı salatadan tamamen farklı bir hazırlama yöntemine sahip. Patlıcan, biber ve domates közlenerek kabuklarından ayrılıyor ve sarımsakla birlikte eziliyor. Geleneksel hazırlamada sebzelerin közlenmesinin ardından dövülerek birbirine geçirilmesi yemeğin karakteristik özelliğini oluşturuyor.
Patlıcan, biber ve domates közlenir. Közlenen sebzelerin kabukları soyulduktan sonra doğranır. Ardından sebzeler geniş bir kapta bir araya getirilir ve kaşık, tokmak veya benzeri bir gereçle dövülerek birbirine geçirilir.
Ezilmiş sebzelere dövülmüş sarımsak, tuz ve pul biber eklenir. Karışım iyice harmanlandıktan sonra fırın kabına alınır ve üzerine sıvı yağ gezdirilir. Yaklaşık 200 derecelik fırında 15-20 dakika, üzeri hafif kızarana kadar pişirilir.
Elazığ mutfağındaki dövmeç, Adıyaman'daki köz sebzeli tarife benzer malzemeler taşısa da yumurtalı hazırlanmasıyla ayrılıyor. Patlıcan ve biberler közlendikten sonra sarımsakla birlikte eziliyor. Ayrı bir tavada biber ve domates pişirilerek yumurtalar ekleniyor ve son aşamada patlıcanlı karışımla birleştiriliyor.
Patlıcanlar ve biberlerin bir bölümü ocakta veya mangal ateşinde közlenir. Kabukları soyulan sebzeler küçük küçük doğranır. Ezilmiş sarımsak eklenerek sebzeler macun kıvamına yaklaşıncaya kadar dövülür. Ayrılan bir biber de küçük doğranarak bu karışıma eklenir.
Tencereye yağ alınarak kalan biberler kavrulur. Küçük doğranmış domates eklenir ve suyunu çekene kadar pişirilir. Yumurtalar kırılarak karıştırılır ve pişirildikten sonra patlıcanlı karışım ilave edilir. Birkaç dakika daha pişirilen dövmeç sıcak olarak servis edilir.
| Yöre | Dövmeç türü | Temel malzemeler | Hazırlama şekli |
|---|---|---|---|
| Kütahya | Yumurtalı dövmeç | Haşlanmış yumurta, yeşil soğan, limon, zeytinyağı | Doğranıp karıştırılıyor |
| Adıyaman | Sebzeli dövmeç | Patlıcan, biber, domates, sarımsak | Sebzeler közlenip dövülüyor |
| Elazığ | Yumurtalı patlıcan dövmeç | Patlıcan, biber, domates, sarımsak, yumurta | Közlenen sebzeler yumurtalı karışımla birleştiriliyor |
Kütahya dövmeçi, hazırlanış biçimi ve malzemeleri nedeniyle klasik anlamdaki patlıcanlı dövmeçlerden ayrılıyor. Haşlanmış yumurta, yeşil soğan, limon, zeytinyağı ve tuzla hazırlanması nedeniyle yumurta salatasını andırıyor. Kütahya Kültür Portalı da bu tarifi “Salatalar ve Turşular” kategorisinde gösteriyor.
Bu nedenle programda hazırlanan yumurtalı ve yeşillikli tarifin Kütahya dövmeçi olarak adlandırılması, Kütahya'nın geleneksel tarifindeki malzemelerle örtüşüyor. Aynı isimle Adıyaman ve Elazığ'da farklı yemeklerin bulunması ise dövmeç adının yöresel mutfaklarda farklı şekillerde kullanılmasından kaynaklanıyor.
Derinlemesine Analiz, Teyitli Haber! Tıkla ve favori kaynağın yap.
Google Play
App Store
15:23
Haberi Paylaş
YORUM YAZ