Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Dünyanın en gelişmiş savaş uçakları arasında gösterilen F-35 ile ilgili dikkat çekici bir gelişme yaşandı. Avustralya’dan ABD’ye inceleme, onarım veya imha işlemleri için gönderilen iki F-35 parçasının güzergahından saparak Hong Kong’a ulaştığı ve daha sonra Çin hükümetinin eline geçtiği bildirildi.
Bloomberg’in konu hakkında bilgi sahibi kişilere dayandırdığı haberine göre UPS, mayıs ayının sonlarında Avustralya ordusuna ait bir F-35’in kokpit kanopisi ile silah bölmesi kapısını ABD'ye taşıyordu. Lockheed Martin tarafından sağlanan her iki parçanın da savaş uçağının gizlilik kabiliyetini artıran radar emici malzemeyle kaplı olduğu belirtildi.
Sevkiyatın ABD’ye giderken Güney Kore’de durduğu ve Hong Kong’a yönlendirildiği aktarıldı. Uçağın neden Güney Kore’ye uğradığı, Hong Kong’a yönlendirilmesinin nedeni veya güzergah değişikliğinin kasıtlı mı yoksa yanlışlıkla mı gerçekleştiği bilinmiyor. Kaynaklara göre Çin hükümeti daha sonra parçaların kontrolünü devraldı ve iade etmedi.

F-35 parçalarının Çin’in eline geçtiğine ilişkin haber, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in ABD Başkanı Donald Trump’ın ev sahipliği yaptığı resmi ziyaret kapsamında 23 Eylül akşamı ABD’ye gelmesiyle aynı döneme denk geldi. Beyaz Saray’ın programına göre Jinping'in 23-25 Eylül tarihleri arasındaki ziyareti kapsamında resmi karşılama töreni ve devlet yemeği de planlandı.
En az iki Kongre komitesinin parçaların Çin’in eline nasıl geçtiğini araştırdığı aktarıldı. Parçaların Çin hükümetinin kontrolünde olduğu, sevkiyatın Güney Kore’de durduğu ve taşımayı UPS’in gerçekleştirdiği bilgileri daha önce kamuoyuna yansımamıştı. Politico ise parçaların beklenmedik şekilde Hong Kong’a yönlendirildiğini daha önce haberleştirmişti.
Michigan Demokrat Senatörü Elissa Slotkin, Bloomberg Television'a yaptığı açıklamada gelişmeyle Xi’nin ABD ziyareti arasındaki zamanlamaya dikkat çekti.
"Yan yana koyulduğunda görmezden gelmek zor. Çin, en hassas teknolojilerimizden bazılarını elinde tutuyor ve biz de devlet başkanları için kırmızı halı seriyoruz."

Çin’in uzun yıllardır F-35 programını casusluk faaliyetlerinde hedef aldığı belirtiliyor. Çin’in savaş uçağı hakkında değerli teknik bilgiler elde edebileceğine ilişkin kaygılar, Trump’ın ilk başkanlık döneminde Birleşik Arap Emirlikleri'ne F-35 satılması yönündeki girişimin daha sonra sonuçsuz kalmasının nedenlerinden biri olmuştu.
Kongre üyeleri ayrıca Suudi Arabistan’a F-35 satılmasına yönelik planların ileri düzey ABD askeri teknolojisinin Çin’e açılması riskini beraberinde getirebileceğine ilişkin endişelerini dile getirmişti. Guardian’ın haberine göre ABD makamları da sevkiyat sorununu doğrularken parçaların geri alınması için çalışma yürütüldüğünü açıkladı.

Pentagon tarafından yapılan açıklamada yetkililerin "kullanılamaz durumdaki F-35 bileşenleriyle ilgili sevkiyat sorunundan" haberdar olduğu belirtildi.
F-35; Güney Kore, Japonya, Singapur ve Avustralya dahil yaklaşık 20 ülke tarafından satın alınan gelişmiş bir savaş uçağı olarak karşımıza çıkıyor. Uçak İran’a yönelik çok sayıda görevde de kullanıldı. Avustralya ise Asya’daki müttefiklerin kullandığı F-35’ler için Hint-Pasifik bölgesindeki parça ve bakım merkezlerinden biri konumunda.