CANLI ANLATIM

ABD-İran arasındaki mutabakatın ihlal edilmesiyle Orta Doğu'da topyekûn savaş tehlikesi yeniden ortaya çıktı. ABD, Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişin sağlanması için tehdit savurdu. İran dini lideri Mücteba Hamaney ise babasının intikamını alacaklarının sözünü verdi. Tansiyonun yeniden yükselmesinin ardından İran Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalışan bir gemiyi vurdu. İran Devrim Muhafızları, ikinci bir duyuruya kadar boğazın kapatıldığını açıkladı. ABD'nin Hürmüz Boğazı çevresini hedef alan bombardımanına misilleme olarak İran da Körfez'deki Amerikan üslerini hedef aldı. Bölgeden patlama ve siren sesleri yükseldi.

İşte ABD, İran, İsrail savaşında yaşanan son gelişmeler...

ABD’nin İran’a karşı başlattığı son saldırı dalgasının bilançosu netleşmeye başladı. İran’ın resmi haber ajansı IRNA’nın Huzistan eyaletinin Güvenlik ve Kolluk Kuvvetlerinden Sorumlu Vali Yardımcısı Valiullah Hayati'ye dayandırdığı habere göre; Mahşehr şehrindeki bir tarımsal su pompalama istasyonuna isabet eden ABD mühimmatı en az 1 kişinin ölümüne, 4 kişinin ise yaralanmasına yol açtı.

Saldırıda hayatını kaybeden kişinin tesiste çalışan bir güvenlik görevlisi olduğu bildirildi. İran’a yönelik saldırıların bazıları amatör kameralara yansırken, aralarında havalimanı ve otoyolların da bulunduğu iddia edilen yapılardan alev ve dumanların yükseldiği görüldü.

ABD ordusu, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen uluslararası nakliye gemilerini hedef alma kabiliyetini zayıflatmak amacıyla ülkeye karşı başlatılan son saldırı dalgasının tamamlandığını duyurdu.

CENTCOM’dan yapılan açıklamada, bu kapsamında birden fazla konumdaki onlarca hedefin hassas güdümlü mühimmatlarla vurulduğu aktarılarak, "CENTCOM kuvvetleri; ABD savaş uçakları, savaş gemileri ve ilk kez kullanılan tek yönlü insansız hava araçları (İHA) ve tek yönlü insansız deniz araçları (İDA) ile İran’ın askeri hava savunma sistemlerini, kıyı radar sahalarını, füze ve insansız hava aracı unsurlarını ve küçük tekneleri hedef aldı" ifadelerine yer verildi.

"HÜRMÜZ BOĞAZI’NI İRAN KONTROL ETMİYOR"

Hürmüz Boğazı’nın "küresel ticaret için hayati öneme sahip bir deniz koridoru" olduğu hatırlatılan açıklamada, "İran burayı kontrol etmemektedir" denildi. Açıklamada, "ABD kuvvetleri; İran'ın süregelen haksız saldırganlığına, tacizlerine, tehditlerine ve keyfi kararlarına rağmen ticari taşımacılıkta seyrüsefer serbestisinin korunmasını sağlamak için hazır durumda ve tetiktedir" ifadeleri kullanıldı.

 Ürdün ordusu, İran'dan ateşlenen 4 füzenin düşürüldüğünü açıkladı. Ürdün Silahlı Kuvvetlerinden yapılan açıklamada, İran topraklarından atılan füzelerin hava savunma sistemlerince engellendiği kaydedildi.

Kuveyt Genelkurmay Başkanlığından yapılan açıklamada ise ordunun Kuveyt hava sahasındaki "düşman" hava hedeflerine karşı koyduğu bildirildi.

Açıklamada, duyulabilecek patlama seslerinin hava savunma sistemlerinin saldırıları önlemesinden kaynaklandığı belirtilerek, halka ilgili makamların güvenlik ve emniyet talimatlarına uyma çağrısı yapıldı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), sistemlerini kapatarak Hürmüz Boğazı'ndan izinsiz geçmeye çalışan 2 gemiye müdahalede bulunulduğunu açıkladı.

Söz konusu gemilerin sistemlerini kapatarak İran'ın belirlediği rota dışında Hürmüz Boğazı'nı geçmeye çalıştığı ve Devrim Muhafızları Ordusu'nun her iki gemiyi de durdurduğu belirtildi.

Yaşanan bu gelişme üzerine ABD ordusunun İran'ın güney kıyılarına saldırı düzenlediği, İran Silahlı Kuvvetleri'nin misilleme olarak Ürdün'deki Prens Hasan Hava Üssü'nde bulunan füze ve yakıt depolarını füze ve insansız hava araçlarıyla (İHA) hedef aldığı kaydedildi.

İran ordusu, bölgedeki "düşman üslerine" füze ve İHA'larla geniş çaplı misilleme saldırıları gerçekleştirdi. İran Devrim Muhafızları Ordusundan yapılan açıklamada ise şunlar kaydedildi:

"Bahreyn'deki Şeyh İsa Üssü'nde bulunan ABD ordusuna ait helikopter bakım ve onarım merkezleri, P-8 elektronik harp uçağının hangarı ve insansız hava araçları komuta ve kontrol merkezi ile Ürdün'deki Prens Hasan Hava Üssü'nde bulunan büyük füze depoları ve yakıt tesisleri füzeler ve insansız hava araçlarıyla hedef alındı. Ayrıca Kuveyt'in Ali Al-Salem kentindeki ABD üssünde bulunan yakıt depoları ve Patriot hava savunma sistemi ile Ahmed el-Ceber Üssü'ndeki stratejik FPS radar sistemi de misilleme saldırılarının hedefi oldu."

Devrim Muhafızları, karşı saldırıların devam edeceği ve Hürmüz Boğazı'nın İran'a ait olduğu uyarısında bulundu.

Ürdün basını, İran'ın füze saldırısı nedeniyle başkent Amman'da uçuşların askıya alındığını duyurdu.

İran saldırısı nedeniyle sirenlerin çaldığı Bahreyn'de halka güvenli yerlere gitmeleri çağrısı yapıldı.

Bahreyn İçişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, hava saldırıları nedeniyle ülke genelinde alarm sisteminin devreye girdiği belirtildi.

Açıklamada, "Vatandaşlarımızdan ve ülkede ikamet edenlerden sakin kalmalarını, en yakın güvenli bölgeye gitmelerini ve gelişmeleri resmi kanallardan takip etmelerini istiyoruz." ifadeleri kullanıldı.

Öte yandan yerel medyada yer alan haberlerde, füze saldırılarının ardından Ürdün'ün başkenti Amman'da uçuşların askıya alındığı belirtildi. Ürdün makamlarından henüz açıklama yapılmadı.

ABD ordusunun İran’a yönelik son saldırılarına Tahran yönetiminden tepki gecikmedi. İran Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada ABD’nin saldırıları kınanarak, "Bu barbarca saldırılar sadece Birleşmiş Milletler Sözleşmesi’nin temel ilkelerinin açık bir ihlali olmakla kalmayıp, aynı zamanda uluslararası barış ve güvenliğe yönelik ciddi bir tehdittir" denildi.

Açıklamada, ABD’nin İran’ı hedef alan saldırılarının "Batı Asya bölgesinde gerilimi azaltmak ve barışı tesis etmek için son birkaç aydır sarf edilen tüm çabaların boşa çıkmasına neden olduğu" vurgulandı. Uluslararası deniz taşımacılığında yaşanan aksamalardan Washington yönetiminin sorumlu olduğu belirtilerek, "ABD rejimi, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda gerekli düzenlemeleri yapma sürecine açıkça müdahale ederek, Hürmüz Boğazı'na güvensizliğin geri dönmesine ve uluslararası ticari taşımacılığın aksamasına neden olmuştur" ifadelerine yer verildi.

ABD’nin saldırı başlattığını açıklamasının ardından İran’ın Bender Abbas, Sirik ve Cask kentleri ile Keşm Adası'nda yeni patlama seslerinin duyulduğu bildirildi.

İran basınına yansıyan haberlere göre, ülkenin güney bölgelerinde patlama sesleri işitildi. Sirik ve Bender Abbas'ta 10 patlamanın meydana geldiği belirtildi.

Öte yandan yarı resmi Mehr Haber Ajansı, Buşehr eyaletinde de patlamaların duyulduğunu açıkladı.

Hürmüzgan Valiliği ise şu ana kadar düzenlenen saldırılarda herhangi bir can kaybının olmadığını bildirdi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’in, “Körfez'de yeniden başlayan askeri çatışmalardan, özellikle de İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere yönelik saldırılarından derin endişe duyuyorum.” şeklindeki açıklamasına tepki gösterdi.

Bekayi, “İran'ı, saldırılara karşı kendisini savunduğu için suçlamak sorumsuzca ve haksızdır. Bu durum bir askeri çatışma değil, ABD ve İsrail’in 28 Şubat'ta başlattığı askeri saldırganlığın devamıdır.” dedi.

Ülkesinin hiçbir yere saldırı düzenlemediğini ileri süren Bekayi, İran’ın Basra Körfezi kıyısındaki ABD üslerine yönelik saldırılarının meşru müdafaa kapsamında olduğunu ve uluslararası hukuka da aykırılık teşkil etmediğini savundu.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'a yeni saldırı dalgası başlattıklarını duyurdu.

Yapılan açıklamada Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapan "sivil denizcilere ve ticari gemilere saldırı kapasitesini zayıflatmaya devam etmek amacı" vurgulanarak saldırı yapıldığı açıklandı.

ABD’nin saldırı başlattığını açıklamasının ardından İran’ın Bender Abbas, Sirik ve Cask kenti ile Keşm Adası'nda yeni patlama sesleri duyuldu. 

ABD basını, Hürmüz Boğazı yakınlarında İran'a ait unsurların ABD ordusu tarafından hedef alındığını öne sürdü. Haber sitesi Axios, ABD'li yetkililere dayandırdığı haberinde ABD ordusunun İran'a ait füze ve hava savunma sistemlerine yönelik çeşitli saldırılar düzenlediğini ve boğaz çevresindeki farklı noktalarda İran Devrim Muhafızları Ordusu'na (DMO) ait küçük sürat teknelerini hedef aldığını aktardı.

İran merkezli Mehr Haber Ajansı'nın haberine göre, Hürmüzgan eyaletine bağlı Keşm Adası'nın çeşitli bölgelerinde patlama seslerinin duyulduğunu bildirdi. 

İlk bilgilere göre, henüz nedeni belirlenemeyen patlama seslerinin kıyıya yakın kesimlerden geldiği belirtilirken, seslerin Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı sularında yaşanan son çatışmalarla bağlantılı olabileceği iddia edildi. Olayın nedenine ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, başkent Tahran’da Birleşmiş Milletler (BM) Lübnan Özel Koordinatörü Jean Arnault ile bir araya geldi. İran devlet televizyonu IRIB'in aktardığına göre görüşmede, bölgedeki son gelişmelere ilişkin görüş alışverişinde bulunuldu. Temasların içeriğine ilişkin henüz herhangi bir ayrıntı paylaşılmadı.

ABD Başkanı Donald Trump, bir televizyon kanalının yayınına telefonla katılarak "Hürmüz Boğazı açık. Dün gece onları fena bombaladık. Onlar çok ama çok kötü ve hasta ruhlu insanlar" ifadelerini kullandı.

İran ile yürütülen görüşmelere de değinen Trump, "Son birkaç gündür onlarla görüşmeler yapıyorduk. Dün bizim açımızdan kusursuz bir anlaşmayı kabul ettiler. Nükleer program yok, hiçbir şey yok. Her şeyden vazgeçtiler. Ancak odadan çıktıktan sonra, daha bir saat bile geçmeden insansız hava aracı (İHA) ile bir gemiye saldırı düzenlediler. Ben de ‘Siz gerçekten hasta insanlarsınız’ dedim. İşte durum bu" şeklinde konuştu.

Umman Deniz Güvenliği Merkezi'nin ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan paylaştığı haberde, Musandam ilinin kıyısından 4,4 deniz mili açıklarında yaşanan olayın ardından GKRY bayraklı "GFS GALAXY" ticari gemisinden yardım çağrısı geldiği; yetkili ekiplerin duruma müdahale ettiği bildirildi.

Açıklamada, ekiplerin gemi mürettebatından 23 kişiyi kurtardığı ve gerekli sağlık müdahalelerinin yapıldığı kaydedildi. Mürettebattan kayıp olan bir kişi için arama-kurtarma çalışmalarının devam ettiği ifade edildi.

İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki geçişleri düzenlemek amacıyla kurduğu "Su Yolu İdaresi", bölgede "huzur ve istikrarın sağlanmasının" ardından geçiş için yapılan başvuruların sırasına göre değerlendirileceğini ve gerekli izinlerin verileceğini duyurdu.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın tüm gemilere açık olduğu belirtildi:

''Hürmüz Boğazı, uluslararası su yolunu yasal olarak geçmek isteyen tüm gemilere açıktır. ABD kuvvetleri, İran'ın haksız saldırganlığına, tacizine, tehditlerine ve keyfi beyanlarına rağmen, seyrüsefer özgürlüğünün mevcut kalmasını sağlamak için konumlandırılmış ve hazırlanmıştır. İran boğazı kontrol etmemektedir. Trafik akışı sürmektedir.''

https://x.com/CENTCOM/status/2076278945993888116

Bahreyn ordusu, İran'ın ülkeye yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarını sürdürdüğünü duyurdu. Bahreyn Savunma Kuvvetleri, hava savunma sistemlerinin bu saldırıları etkisiz hale getirdiğini belirtti.

Bahreyn ordusundan yapılan açıklamada, "Silahlı kuvvetler, tüm güç ve birlikleriyle en üst düzeyde hazır bulunuyor ve ülkeyi korumak için savunma görevlerini yerine getirmeye hazırdır" ifadesine yer verildi. Açıklamada ayrıca Bahreyn halkının "tetikte" olması çağrısında bulunuldu.

Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Ajansı (UKMTO) tarafından yapılan açıklamada, "Hürmüz Boğazı'ndaki deniz güvenliği tehdidi seviyesi ‘ciddi' olarak kalmaya devam etmektedir. İran'ın Hürmüz Boğazı'nın kapatıldığı yönündeki açıklamasına rağmen, güney güzergahı kullanılabilir durumda olup çift yönlü trafiğe uygun hale getirilecek şekilde genişletilmiştir" denildi.

Suudi Arabistan ve Kuveyt, İran'ın bölge ülkelerine yönelik saldırılarını şiddetle kınadıklarını açıkladı. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, İran'ın bölgenin güvenliğini ve istikrarını sarsan davranışlarını sürdürdüğü ve uluslararası hukuk ilkelerini ihlal ettiği belirtildi.

Öte yandan Kuveyt Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada da İran'ın bu sabah Kuveyt'i hedef alan saldırılarının şiddetle kınandığı belirtildi.

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Savunma Bakanlığı, sabah saatlerinde tespit edilen füze tehditlerinin ülke sınırları dışında etkisiz hale getirildiğini bildirdi.

 İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile Pakistanlı mevkidaşı İshak Dar, bölgede yaşanan son gelişmeleri ve mevcut süreci değerlendirdi. Pakistan Dışişleri Bakanı Dar, ABD ve İran'a haziranda varılan mutabakat doğrultusunda gerilimin azaltılması ve itidal yolunun izlenmesi çağrısında bulundu.

Anlaşmazlıkların çözümü ile bölgede kalıcı barış ve istikrarın sağlanmasının tek yolunun diyalog ve diplomasi olduğunu vurgulayan Dar, Pakistan'ın bölgesel barış ve istikrarın teşvik edilmesi ve korunmasına yönelik yapıcı rolünü sürdürmeye hazır olduğunu ifade etti.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Sözcüsü İbrahim Rezai, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarının ardından, "Hürmüz Boğazı'nı güçle aldık ve yine güçle koruyacağız." dedi.

Katar İçişleri Bakanlığı, İran'ın füze saldırılarının ardından hava savunma sistemlerinin gerçekleştirdiği önleme faaliyetleri sırasında düşen şarapneller nedeniyle aralarında bir çocuğun da bulunduğu 3 kişinin yaralandığını bildirdi. 

Umman haber ajansı: Umman'ın Musandam ilindeki bazı noktalar kamizake İHA'larla hedef alındı.

 İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), Hürmüz Boğazı’nda, İran’ın geçiş kurallarını ihlal ettiği belirtilen ikinci bir geminin vurulduğunu ifade etti.

Devrim Muhafızları Ordusundan yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışan ikinci bir geminin vurulduğu belirtildi.

Açıklamada ayrıca, ABD'nin Katar'daki El Udeyd Üssü'ndeki savaş uçağı bakım ve onarım merkezi ile komuta ve kontrol merkezinin hedef alındığı kaydedildi.

Bahreyn İçişleri Bakanlığı, İran saldırısı nedeniyle ülke genelinde bir kez daha sirenlerin çaldığını duyurdu.

Bahreyn İçişleri Bakanlığının, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, saldırılar nedeniyle ülke genelinde bir kez daha sirenlerin çaldığı belirtildi.

Açıklamada, halktan sakin olmaları, en yakın güvenli yere yönelmeleri ve haberleri resmi kanallardan takip etmeleri istendi.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, gerilimin yeniden tırmandığı Orta Doğu'da yaşanan son gelişmelere ilişkin açıklamalarda bulundu. ABD'ye gözdağı veren Galibaf, "Tek taraflı anlaşmaların devri sona erdi. Sözünüzü tutun ya da bedelini ödeyin" dedi.

Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt ve Umman'daki ABD üsleri ve hedeflerine hava saldırısı düzenledi. ABD'nin saldırılarına misilleme olarak gerçekleştirilen operasyonlarda çok sayıda ABD hedefine füze fırlatıldı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, Umman'daki Dukm Limanı'nda bulunan ABD uçak gemilerine ait platformları imha ettiğini açıkladı.

Katar Savunma Bakanlığı, ülkeyi hedef alan füze saldırısının engellendiğini duyurdu. Kısa süre sonra, ülkede yaşanan güvenlik tehdidinin tamamen ortadan kalktığı ve koşulların normale döndüğü belirtildi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Amerikan X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, İran'a karşı başlatılan yeni saldırı dalgası duyuruldu.

Komutanlığın açıklamasında, "ABD Merkez Komuta Güçleri, bugün (ABD) doğu saatiyle 19.15'te İslam Devrim Muhafızları güçlerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçen Kıbrıs bandıralı bir konteyner gemisi olan M/V GFS Galaxy'ye pervasızca saldırmasının ardından bu hafta İran'a karşı üçüncü saldırı turunu başlattı." ifadelerine yer verildi.

Açıklamada, İran'ın saldırdığı gemide sivil bir mürettebat üyesinin kayıp olduğu, yangın çıkan geminin makine dairesinde ciddi hasar olması nedeniyle yolculuğuna devam edemediği belirtildi.

İran'a ticari gemilere yönelik daha önceki saldırıları sonrasında ABD ile yaptığı mutabakat zaptına bağlılığını göstermesi için "bir fırsat daha sunulduğu" ifade edilen açıklamada, fakat İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere ve sivil denizcilere saldırmaya devam ettiği vurgulandı.

CENTCOM'un açıklamasında, buna karşılık olarak ABD'nin yeni bir saldırı başlatarak İran'a "ağır bir maliyet ödettiği" ve bu saldırıların "başkomutanın (ABD Başkanı Donald Trump) talimatıyla" gerçekleştirildiği kaydedildi. Saldırıda 140 askeri hedefin vurulduğu belirtildi.

İran devlet televizyonu, ülkenin güneyinde Basra Körfezi kıyısındaki Buşehr ve Aseluye kentlerinde patlama sesleri duyulduğu açıkladı. Ayrıca Bender Abbas ve Sirik kentleri ile Umman Körfezi kıyısındaki Çabahar kentinde de patlamalar meydana geldiği bildirildi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nda yabancı müdahale ve gemilerin "yetkisiz rotalarda" seyretmeye çalışmasının güvenlik sorunlarına yol açtığını öne sürdü.

Daha önce yabancı müdahalelerin ve gemilerin rotalarının izinsiz şekilde belirlenmesine karşı uyarıda bulunulduğu belirtilerek, birkaç saat önce bazı gemilerin bu uyarıları dikkate almadığı ve "yetkisiz rotalarda" ilerlemeye çalıştığı ifade edildi.

Uyarılara rağmen rotasını değiştirmeyen ve deniz güvenliğini tehlikeye attığı öne sürülen gemilerden birinin, Devrim Muhafızları Ordusu Donanması tarafından uyarı atışlarıyla durdurulduğu aktarılarak, "Bu olay sonucunda ve yasadışı yabancı müdahale nedeniyle ortaya çıkan bu istikrarsız güvenlik durumu sebebiyle, Hürmüz Boğazı ikinci bir duyuruya kadar kapatılacak." denildi.

Açıklamada, Hürmüz Boğazı bölgesinde Amerikan müdahaleleri sona erene kadar hiçbir gemiye geçiş izni verilmeyeceği belirtilerek, "Amerikan-Siyonist düşmanın topraklarına girmesine izin veren ülkeler, bu müdahalenin sonuçlarından sorumlu tutulacaktır." ifadelerine yer verildi.

ABD merkezli CNN International, Umman'ın Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin iki ayrı koridordan yürütülmesinin ve her iki güzergahın da açık tutulmasına yönelik bir öneri taslağı hazırladığını öne sürdü.

Umman Haber Ajansı ise, Maskat ile Tahran yönetimlerinin Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisine ilişkin siyasi ve teknik görüşmeleri sürdürme konusunda anlaştığını bildirdi.