Evden çalışan milyonlarca kişiyi ilgilendiriyor! Uzaktan çalışma düzeninde yeni dönemle birlikte işe başlama-bitiş saatinden fazla mesaiye, yemek ve yol ödemelerinden kullanılan teknolojik ekipmanlara kadar birçok detay yeniden şekilleniyor. Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz, TGRT Haber canlı yayınında kapsamı açıkladı.
HABERİN ÖZETİ
Okunma süresi 49 saniyeye düşürüldü.
Okunma süresi 49 saniyeye düşürüldü.
ÖZETİ PAYLAŞ
Dünyaya baktığımız zaman dijital çağa doğru gidiyoruz. Dijital çağda da Türkiye olarak bizim yerimizi almamız gerektiğinin altını çizen Yılmaz "Dijitalleşen bilgisayar sistemleri vasıtasıyla yeni çalışma sistemleri ve buna uygun yeni mevzuatlar ortaya çıkıyor. Dünyadaki bütün ülkeler bu dönüşümü gerçekleştiriyor. Türkiye de burada kendi yerini alıyor.
Bunun olumlu tarafları da var, olumsuz tarafları da var. Her şeyden ziyade 2019 yılında pandemiyle beraber bütün alışkanlıklar değişti. Aslında biz uzaktan çalışmayı 4857 sayılı İş Kanunu vasıtasıyla 2016 yılında mevzuatımıza dahil ettik. Yaklaşık beş yıl sonrasında, 2021 yılında bunun yönetmeliği hazırlandı. İçinde bulunduğumuz ay itibarıyla da yönetmeliğe ekstra bir madde eklenmesi bekleniyor.
Olumlu ve olumsuz taraflarına gelince, adı üzerinde esnek çalışma, uzaktan çalışma. Yani sizin yeriniz, mekanınız ve zaman kriteriniz olmaksızın istediğiniz bir yerde, bu ev olabilir, kafe olabilir, buna benzer toplu olarak sosyalleşilen bir alan olabilir, çalışabiliyorsunuz" dedi.
Peki dünyanın herhangi bir yerinde çalışabiliriz ama işverenin izin vermesi burada bir şart olacak, doğru mudur?
Yılmaz, "Yeni yönetmelikte de iki tarafı birbirine bağlayan bir sözleşme var. Buradaki sözleşmelerin tamamının güncellenmesi lazım. Yani işçi ile işveren kendi içerisinde nerede çalışılacağı, hangi teknolojik cihazlarla çalışılacağı, ne kadar süre çalışılacağı gibi hususları bir sözleşmeyle imza altına almalı. Yeni yönetmelikteki en büyük kıstaslardan biri de bu. Adı üzerinde hibrit çalışma diye bir terimi de artık yazılı hale getirdiklerini söyleyebiliriz" şeklinde konuştu.
Çalışanlar mevcut sosyal haklarından aynı şekilde yararlanabilecek mi? Maaşlarında bir düşüş olacak mı? Bir taraftan işveren açısından bazı maliyetler düşüyor ama diğer taraftan bazı maliyetler de artabilir. Evden çalışan kişi elektrik kullanacak, başka ihtiyaçları olacak, yeme içme gibi giderleri olacak. İş yerinde yemek yemiyor olabilir ama evde çalıştığı için yine bir takım masrafları olacak. Yemek parası veriliyor ama diğer masraflar nasıl düzenlenecek?
Yılmaz, "Bunların tamamının kayıt altına alınması lazım. İş sözleşmesinde örneğin siz bilgisayar vasıtasıyla çalışıyorsanız işveren size bir bilgisayar zimmeti verebilir veya çalışan kendi bilgisayarını kullanabilir. Bununla ilgili harcamalar konusunda herhangi bir engelleme gelmemesi lazım.
Nedir bu? Örnek verelim. Fiili olarak bir iş yerinde çalışıyorsanız ve size yemek parası veriliyorsa aynı yemek parasının veya yemek kartının uzaktan çalışana da verilmesi lazım. Yol parası gibi kıstaslar da var. Özellikle çalışan açısından olumlu yönlerine gelince, trafikte geçen sürenin ortadan kalkması ve zaman tasarrufu elde edilmesi önemli. Mekan bağımsızlığı olmuş oluyor. Ev, kafe, ortak ofis gibi farklı yerlerde çalışılabiliyor. Yol ve yemek gibi kişisel masrafların çalışan açısından azalması da sağlanıyor.
İşveren açısından olumlu tarafına gelince; ofis kirası, elektrik, su ve genel giderlerde tasarruf sağlanabiliyor. Ayrıca farklı şehir ve ülkelerdeki yetenek havuzuna ulaşılabiliyor. Eskiden buna beyin göçü diyorduk. Dolayısıyla biz bunu kendi imkanlarımız vasıtasıyla ülkemiz açısından bir avantaja çevirebiliriz. Bunun yanında dijitalleşme süreçlerinin de hızlanması söz konusu oluyor" diyerek olumlu yönleri sıraladı.
Olumsuz taraflarına da değinen uzman isim, "Çalışan açısından iş ve özel yaşam sınırları belirsizleşiyor. Yeni çıkan yönetmeliğin 9. maddesine ek bir fıkra eklendiğinden dolayı bu gibi sorunların da ortadan kalkmış olacağını söyleyebiliriz. Yani sizin iş sözleşmeniz, işverenle aranızdaki sözleşme kesin sınırlar çizilerek yapılacak. İşe başlama saatiniz, bitiş saatiniz, fazla mesai kıstasınız gibi birçok detay iş sözleşmesinde yazılacak.
Çalışan açısından iş ve özel yaşam sınırları belirsizleşiyor. Yani burada siz evdesiniz, evden çalışma yapıyorsunuz ama evde özel hayatınız da var, mahremiyetiniz var. Dolayısıyla iş sürekli bunun içerisinde dönmüş oluyor. İkisi birbiri içerisine girip grift hale geliyor. Sosyal izolasyon, yalnızlık ve aidiyet hissinin azalması da var. Tabiri caizse sürekli aynı noktada bulunup bilgisayar başında veya farklı bir teknikle çalışmak, insanı asosyal olmaya götürebiliyor. Fazla mesai sürelerinin kontrolü biraz zorlaşıyor ama burada da sistem vasıtasıyla bunun üstesinden gelinebilir.
İşveren açısından baktığımız zaman ise kurum kültürünün ve ekipler arası bağın zayıflaması söz konusu. Çünkü bir şirkette çalışıyorsanız oraya aidiyet duymanız lazım. İş hukukunda bile bununla ilgili, çalışanın üzerine düşen sorumluluklar ve aidiyet konusu var. İşçinin temel görevlerinden bir tanesi de bu.
İş takibi, performans yönetimi ve veri güvenliği gibi riskler ortaya çıkıyor. Burada yine yazılımsal olarak bunların giderilebileceğini söyleyebiliriz" dedi.
Derinlemesine Analiz, Teyitli Haber! Tıkla ve favori kaynağın yap.
Google Play
App Store
10:57
Haberi Paylaş
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ