Şirketler yüzde 50-60'lara ulaşan TL kredi faizleri yerine, maliyeti yüzde 6-8 seviyelerinde olan dolar veya euro kredilerini tercih ediyor. Bu nedenle reel sektörün döviz borcu artıyor.
HABERİN ÖZETİ
Okunma süresi 44 saniyeye düşürüldü.
Okunma süresi 44 saniyeye düşürüldü.
ÖZETİ PAYLAŞ
Dolar kurunun enflasyondan daha yavaş yükselmesi TL'nin reel olarak değer kazanmasına ve enflasyonun düşürülmesine katkı sağlıyor. Ekonomist Necmettin Batırel, Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş'a reel sektörde döviz kredisi artışının sebep ve sonuçlarını analiz etti.
Reel sektörün Temmuz ayında net döviz pozisyon açığının 210,8 milyar dolara çıkmasının temel nedeni nedir?
Ekonomist Necmettin Batırel: Reel sektörün Temmuz ayında net döviz pozisyon açığının 210.8 milyar dolarla tarihi zirveye çıkmasına, kurlardaki artışın enflasyonun gerisinde kalacak olması ile TL kredi faizlerinin çok yüksek olması. şirketlerin döviz borçlanmasını artırmasının en temel ve tetikleyici nedeni yüksek enflasyon nedeniyle TL cinsi kredi maliyetleri %50-60 bandını (bazen daha fazlasını) bulurken, Dolar veya Euro bazlı kredilerin maliyetleri %6 ila %8 seviyelerinde Rasyonel hareket eden şirketler de finansman yükünü hafifletmek için döviz borçlanıyor. Özetle TL ticari kredileri ile yabancı para kredileri arasındaki devasa faiz farkı, finansman maliyetlerini doğrudan etkiliyor.
| Konu | Detay | Analiz / Değerlendirme (Necmettin Batırel) |
|---|---|---|
| Temmuz Ayı Net Döviz Açığı | 210,8 Milyar Dolar | Tarihi zirveye ulaşıldı. |
| Temel Nedenler | Kur-Enflasyon Dengesi ve Kredi Faizleri | Döviz kurlarındaki artışın enflasyonun gerisinde kalması ve TL kredi faizlerinin aşırı yüksek olması. |
| Kredi Faiz Oranları Kıyaslaması | TL vs. Döviz Kredisi Maliyeti | TL cinsi krediler: %50 - %60+ bandı Dolar/Euro cinsi krediler: %6 - %8 seviyesi |
| Şirketlerin Davranışı | Finansman Stratejisi | Şirketler finansman yükünü hafifletmek için rasyonel olarak döviz cinsi borçlanmaya yöneliyor. |
| Özet Sonuç | Maliyet Farkı | TL ve yabancı para kredileri arasındaki faiz makası finansman maliyetlerini doğrudan etkileyerek döviz açığını artırıyor. |
Dövizle borçlanmak şirketler açısından ne zaman daha makul bir yöntem oluyor?
Ekonomist Necmettin Batırel: Şirketler, yüksek faiz yükü altında ezilmek yerine çok daha düşük oranlarla döviz kredisi kullanmayı tercih ediyor. İhracatçı veya döviz kazandırıcı faaliyeti olan büyük şirketler için dövizle borçlanmak zaten makul bir yöntem. Borçlarını yine döviz cinsinden elde ettikleri gelirlerle ödedikleri için kur riski minimumda kalır.
Merkez Bankası'nın enflasyonu düşürmek amacıyla faiz oranlarını yüksek seviyelerde tutması, Türk lirasını yatırımcılar için cazip hale getiriyor. Yabancılar, düşük faizli para birimlerinden (örneğin Dolar veya Yen) borçlanıp bu parayı yüksek faiz veren Türk lirasına çevirerek Türkiye piyasasına giriyor.. Carry trade olarak adlandırılan bu mekanizma ve artan yabancı sermaye piyasadaki döviz arzını artırarak kurların yukarı doğru hareket etmesini engelliyor.
Kurların enflasyonun gerisinde kalması ekonomiyi nasıl etkiliyor?
Ekonomist Necmettin Batırel: Mevduat faizlerinin yüksek olması, yerli yatırımcıların (halk ve şirketler) dövizden uzaklaşarak Türk lirası mevduatlara yönelmesini sağlıyor.. Kur Korumalı Mevduat hesaplarından çıkan fonların önemli bir kısmının TL mevduata geçmesi, iç piyasadaki dolarizasyon (dövize yönelme) eğilimini kırmış ve talebi büyük ölçüde azaltmıştır. Talep azalınca kur baskılanıyor.
Ancak burada bir parantez açmak gerekiyor. Döviz kurlarının enflasyon oranının gerisinde kalması, Türk Lirası'nın reel olarak değer kazanmasına yol açar. Bu durum, dezenflasyon (enflasyonu düşürme) sürecine katkı sağlıyor.
| Faktör / Gelişme | Piyasa Etkisi | Ekonomik Sonuç |
|---|---|---|
| Yüksek Mevduat Faizleri | Yatırımcıların döviz yerine TL mevduata yönelmesi | Dolarizasyon eğiliminin kırılması ve döviz talebinin azalması |
| KKM'den TL Mevduata Geçiş | İç piyasada dövize olan talebin büyük ölçüde düşmesi | Döviz kurunun baskılanması |
| Kurların Enflasyonun Gerisinde Kalması | Türk Lirası'nın reel olarak değer kazanması | Dezenflasyon (enflasyonu düşürme) sürecine katkı sağlanması |
Derinlemesine Analiz, Teyitli Haber! Tıkla ve favori kaynağın yap.
Google Play
App Store
11:55
Haberi Paylaş
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ