Derinlemesine Analiz, Teyitli Haber! Tıkla ve favori kaynağın yap.
Yapay zekânın milyonlarca kişinin işini elinden alacağı yönündeki tartışmalar sürerken, Johns Hopkins Üniversitesi Uygulamalı Ekonomi Profesörü Steve Hanke’den farklı bir değerlendirme geldi.
Hanke’ye göre şirketlerin çalışanlarının tamamını işten çıkarıp yerlerine yapay zekâ sistemleri kurması ekonomik açıdan pek de sürdürülebilir değil. Çünkü yapay zekâ, sanılanın aksine, her zaman daha ucuz bir seçenek sunmuyor. Hatta birçok durumda insan çalıştırmaktan daha yüksek maliyet yapıyor.
Hanke, yapay zekâ konusunda ortaya atılan hem iyimser hem de karamsar tahminlerin önemli ölçüde abartıldığını düşünüyor. Şirketlerin tüm çalışanlarını yapay zekâyla değiştirerek büyük tasarruf sağlayacağı fikrine de bu nedenle mesafeli yaklaşıyor.
Ekonomiste göre gelişmiş yapay zekâ sistemlerinin gelecekte ücretsiz ya da yok denecek kadar düşük maliyetle kullanılabileceği düşüncesi gerçekçi değil. Çünkü bu sistemlerin çalışması için ciddi miktarda elektrik, su, veri merkezi altyapısı ve fiziksel sermaye gerekiyor.
Yani mesele yalnızca bir yazılım satın almakla bitmiyor. Yapay zekâ çalıştığı sürece kaynak tüketmeye devam ediyor.
Hanke’nin özellikle dikkat çektiği nokta da burada ortaya çıkıyor. Klasik yazılımlar kurulduktan sonra görece düşük maliyetlerle kullanılabilirken, üretken yapay zekâ sistemleri her sorguda yeniden hesaplama gücü ve enerji harcıyor. Bu nedenle yapay zekâyı sıradan bir yazılım ürünü gibi değerlendirmek, ona göre, doğru değil.
Hanke, yapay zekâ sektörünün geleceğinin yalnızca teknolojik gelişmelere bağlı olmadığını savunuyor. Asıl belirleyici unsurun, bu sistemlerin tükettiği sınırlı kaynakların maliyeti olacağını söylüyor.
Başka bir ifadeyle, yapay zekâ ne kadar gelişirse gelişsin, onu çalıştırmanın bedeli yeterince düşmezse şirketlerin dönüşüm hızı da sınırlı kalabilir. Olası bir yapay zekâ balonunun nasıl sonuçlanacağını da yine bu ekonomik gerçekler belirleyecek.
Hanke’nin değerlendirmesi, teknoloji sektörünün önde gelen bazı isimlerinin görüşleriyle çelişiyor. Nvidia CEO’su Jensen Huang, yapay zekâ donanımlarının ve operasyonlarının bugün pahalı olduğunu kabul ediyor. Ancak Huang’a göre zamanla artacak verimlilik, bu maliyetleri önemli ölçüde aşağı çekecek.
Dolayısıyla tartışmanın merkezinde aslında tek bir soru var: Yapay zekânın sağladığı verimlilik, onu çalıştırmak için harcanan parayı karşılayabilecek mi?
Tartışmalar sürse de teknoloji şirketlerinin yapay zekâ yatırımlarında geri adım attığı söylenemez. Sektörün devleri; veri merkezleri, gelişmiş çipler ve altyapı çalışmaları için yüz milyarlarca dolarlık yatırım yapmaya devam ediyor. Ancak bu harcamaların şirket bilançoları üzerindeki baskısı da giderek daha görünür hâle geliyor.
Google ve Tesla, yüksek yatırım giderleri nedeniyle yakın dönemde negatif nakit akışı açıkladı. Google açısından bu durum, şirketin halka arz edildiği tarihten bu yana ilk kez yaşandı. SoftBank kurucusu Masayoshi Son da temmuz ayında yaptığı açıklamada, yapay zekânın toplum genelinde geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için 2040 yılına kadar her yıl yaklaşık 5 trilyon dolarlık yatırım gerektiğini söyledi. Son, buna rağmen piyasada bir yapay zekâ balonu oluştuğu görüşüne katılmıyor.
Elon Musk ise çok daha farklı bir gelecek öngörüyor. Musk’a göre yapay zekâ, önümüzdeki 10 ila 20 yıl içinde işlerin büyük bölümünü üstlenecek. İnsanlar da devlet tarafından sağlanacak yüksek düzeyli evrensel gelirle yaşamlarını sürdürecek.
Hanke’nin tezini destekleyen örnekler de var. Ford ve Klarna, yapay zekâyla değiştirdikleri bazı pozisyonlarda bekledikleri verimi elde edemedi. Bunun üzerine daha önce işten çıkardıkları çalışanların bir bölümünü yeniden işe almaya başladılar.
Haziran ayında yayımlanan çeşitli araştırmalar da benzer bir tabloya işaret etti. Araştırmalara göre birçok işveren, yapay zekânın sağlayacağı verimlilik artışını ve maliyet avantajını başlangıçta olduğundan daha yüksek hesapladı.
Google Play
App Store
12:37
