Finlandiyalı bilim insanları, insan gözünün fark edemediği ancak yakın kızılötesi ışık altında ortaya çıkan “Davyne” adlı yeni bir malzeme geliştirdi. Araştırmacılara göre teknoloji, gelecekte banknot ve pasaportların sahteciliğe karşı korunmasında yeni bir güvenlik katmanı oluşturabilir.
Üstelik işin ilginç tarafı bununla da sınırlı değil. Araştırmacılara göre Davyne'nin bu özelliği açılıp kapatılabiliyor. Yani malzeme kullanılarak oluşturulan bir güvenlik işareti gerektiğinde ortaya çıkarılabilir, kontrolün ardından yeniden görünmez hâle getirilebilir.
Davyne aslında başlı başına yürütülen bir araştırmanın sonucu olarak ortaya çıkmadı. Finlandiya'daki Turku Üniversitesi'nde görev yapan araştırmacılar, uzun süredir “hackmanite” adı verilen foto-kromik bir mineral üzerinde çalışıyordu. Hackmanite, ışığa maruz kaldığında rengini değiştirebilmesiyle biliniyor. Normal şartlarda beyaz olan mineral, ultraviyole yani UV ışık altında pembe ya da mor renge dönüşüyor. Ardından beyaz ışığa maruz bırakıldığında veya yaklaşık 100 derece sıcaklığa kadar ısıtıldığında yeniden ilk rengine dönüyor.
Araştırmacılar deneyler sırasında hackmanite'nin yapısında bulunan sodyumu kalsiyumla değiştirdi. İşte asıl sürpriz de bundan sonra yaşandı. Bazı örnekler görünür ışık altında sarı renge dönerken, bazı örneklerde çıplak gözle fark edilebilecek herhangi bir değişiklik görülmedi. İlk bakışta bu örneklerin tepki vermediği düşünülebilirdi. Ancak daha ayrıntılı incelemeler farklı bir tablo ortaya çıkardı.
Araştırmacılar, görünürde hiçbir değişiklik yaşanmayan örneklerin aslında yakın kızılötesi bölgede renk değiştirdiğini belirledi. Yakın kızılötesi ışık, insan gözünün algılayabildiği elektromanyetik spektrumun dışında bulunuyor. Yani malzeme gerçekten renk değiştiriyor, ancak bunu çıplak gözle görmek mümkün değil. Bilim insanları daha sonra bu davranışın hackmanite'den kaynaklanmadığını fark etti. Renk değişimini sağlayan yapının, cancrinite mineral ailesine ait farklı bir mineral olduğu belirlendi.
Bu yeni malzemeye “Davyne” adı verildi. Aslında kalsiyumlu hackmanite üretilmeye çalışılırken ortaya çıkan bir yan ürün olan Davyne, keşfedilen sıra dışı özelliğinin ardından araştırmanın yeni odak noktası hâline geldi.
Keşfin ardından araştırmacılar bu özelliğin günlük hayatta nerede kullanılabileceğine yöneldi. Öne çıkan alanların başında ise banknotlar ve pasaportlar geliyor. Bu tür belgelerde hâlihazırda çıplak gözle görülemeyen ve yalnızca özel cihazlarla kontrol edilebilen güvenlik işaretleri kullanılıyor. Ama Davyne'nin burada farklı bir avantajı var: Yakın kızılötesi tepkisi açılıp kapatılabiliyor. Böylece güvenlik işareti, belgenin gerçekliği kontrol edilirken aktif hâle getirilebilir. İnceleme tamamlandıktan sonra ise yeniden görünmez duruma getirilebilir. Bu yöntem, sahtecilerin güvenlik işaretlerini tespit edip taklit etmesini daha zor hâle getirebilecek yeni sistemlerin önünü açabilir.
Google Play
App Store
17:40
