Şanlıurfa'da 5.4'lük deprem! Prof. Dr. Süleyman Pampal uyardı: “Daha büyük deprem üretecek faylar var”

Şanlıurfa'nın Karaköprü ilçesinde 5.4 büyüklüğünde deprem meydana geldi. Yaşanan sarsıntı Diyarbakır, Elazığ, Malatya, Gaziantep ve birçok çevre şehirde hissedildi. Depremde can kaybı ya da yıkım yaşanmadığı bildirildi. Prof. Dr. Süleyman Pampal, depremi Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş’a değerlendirdi.

Şanlıurfa'nın Karaköprü ilçesinde 5.4 büyüklüğündeki depremi nasıl yorumluyorsunuz?

Prof. Dr. Süleyman Pampal: Şanlıurfa'nın bulunduğu bölge, batıdan Doğu Anadolu Fayı ile de sınırlı. Bu fay, biliyorsun, 6 Şubat'ta hem 7,8'lik birinci depremi hem de ona bağlantılı Çardak Fayı üzerinde 7,6'lık ikinci depremi üretti.

Bu depremler Şanlıurfa'da da kayıplara yol açtı. Bu büyük örselenme, büyük enerji boşalması ve yayılması, bölgede yeni depremlerin olmasına, bir anlamda bunların öne alınmasına da neden oldu.

Şanlıurfa'nın da bulunduğu Güneydoğu Anadolu Bindirme Kuşağı, güneydeki Arap Levhası ile kuzeydeki Anadolu Levhası'nın sınır hattı. Bu nedenle bölgede aktif faylar var. Bunlar genellikle ters faylar, bindirme fayları ve bu faylar da normal faylara oranla daha büyük depremlere neden oluyor.

Burada 5,4'lük depremi üreten fayın, bölgede Bozova ve Kalecik fayları diye birbirine yakın faylarla ilişkisi var. Bozova Fayı daha büyük; 70-80 kilometre boyunda ve 7 civarı, 7'nin biraz üzerinde deprem üretme potansiyeli var. Kalecik Fayı onun hemen yakın kuzeyinde. O biraz daha küçük ve bu tür depremler zaten oluşuyor. Bu fayların çevresinde de tali faylar var. Bu depremler de bunlar üzerinde meydana geliyor.

5,4 büyüklüğündeki depremin çok yıkıcı olmayacağını biliyoruz. Zaten can kaybı yok. O bakımdan sevindirici. Ancak kırsal kesimde, köylerde bölgenin geleneksel yapı malzemesi olan kerpiç yapılarda birtakım hasarlar doğmuş olabilir. İncelenmesinde yarar var. Yetkililer, muhtemelen AFAD ve diğer kurumlar, gerekli incelemeleri yapıyordur.

ARTÇILARI OLMAYA DEVAM EDECEK

Bölgede 5,4'lük depremin artçıları olacaktır, olmaya da başlamıştır. Üç-dört gün devam eder, maksimum bir hafta sonra da biter.

7 CİVARI BÜYÜKLÜKTE DEPREM ÜRETME POTANSİYELİ OLAN AKTİF FAYLAR VAR

Ama bölgede 7 civarı büyüklükte deprem üretme potansiyeli olan aktif fayların varlığını dikkate alarak bölgenin yapı dokusunu gözden geçirmek, elden geçirmek ve kentsel dönüşüm yasası çerçevesinde bunların yenilenmesini hızlandırmak gerekiyor.

Türkiye'de depremden muaf herhangi bir yer yok. Bunu hep söylüyorum, bundan sonra da söyleyeceğim. Bugün Şanlıurfa olur, yarın Batı Anadolu'da bir yerde daha büyük bir deprem yaşarız. Ya da kuzeyde, güneyde, hatta Orta Anadolu'da olabilir. Maalesef Türkiye'nin dört bir yanı örümcek ağı gibi aktif faylar tarafından kırılmış, örülmüş ve sarılmıştır.

Bunlar da son 100 yılda 25'in üzerinde, 7'nin üzerinde deprem üretmiştir. Artık ne yapsın? Bizi uyarıyor. “Bu çürük yapıları bırakın. Bunların içinde yaşayamazsınız.  Her şeyinizi kaybedersiniz. Bu hatayı yapmayın” diyor. Biz de yapmaya devam ediyoruz. 

Bu gerçekleşen deprem Arap Levhası'na dahil olan bir fay mı, yoksa bizim Doğu Anadolu Fayı'na mı ait?

Prof. Dr. Süleyman Pampal: Tam da sınırda. Arap Levhası ile güneydeki Arap Levhası'nın ve kuzeydeki Anadolu Levhası'nın, kıtasının diyelim, çarpıştığı hatta. Bunlar birbirine karışmış. Önce aradaki deniz kapanmış, Neotetis Okyanusu. Ondan sonra çarpışma devam etmiş. Deniz kalmamış. Kara-kara çarpışması dediğimiz süreç gerçekleşmiş. O bakımdan Güneydoğu ve Doğu'da kabuk kalınlığı çok yüksek.

Çarpışma halen devam ediyor. Arap Levhası kuzeye doğru ilerliyor, hareket halinde. Bu yavaş hareket yılda birkaç santimetrelik bir hareket. Biriktirdiği enerji, deformasyonlar sonucu bu fayların oluşmasına ve bu faylar oluştuğu anda da biriken enerjinin boşalmasına neden oluyor. Olmaya da devam edecek.

DAHA BÜYÜK DEPREM NE ZAMAN OLABİLİR?

Bu sarsıntı daha büyük bir deprem riskine işaret ediyor mu? 

Prof. Dr. Süleyman Pampal: Artçılar küçük olacak. 5,4'lük depremin artçısı en fazla 4,4 büyüklüğüne kadar çıkabilir. Biliyorsun, bir derece altına kadar çıkabilir. Ama bölgede daha büyük deprem üretecek fayların var olduğunu söyledim. Olabilir. Ne zaman olabilir? Bunu bilemeyiz ve söyleyemeyiz maalesef.
 

İLGİLİ HABERLER

Büyük deprem habercisi mi? Şanlıurfa depremi sonrası Naci Görür’den kritik açıklama

Şanlıurfa'daki deprem anı kamerada

Z  kuşağı nasıl zengin olacak? Dr. Sefer Humar'dan 100 bin liralık formül