Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Parasını kaybeden fon mağdurları bu kez “iadeniz hazır” vaadiyle ikinci kez dolandırıcıların hedefi oluyor. Kendilerini avukat, finans danışmanı, sigorta şirketi temsilcisi veya kamu görevlisi olarak tanıtan dolandırıcılar, “Paranızı geri alacağız” diyerek mağdurlara ulaşıyor ve dosya açma, sigorta, vergi ya da hukuki takip gibi gerekçelerle yeniden para talep ediyor.
Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş'a yaptığı değerlendirmede dolandırıcıların kullandığı yöntemleri ve vatandaşların dikkat etmesi gereken kritik işaretleri anlattı.

Fon mağdurlarına yönelik yeni dolandırıcılık yöntemi hakkında bilgi verir misiniz?
Prof. Dr. Ali Murat Kırık: Burada dolandırıcıların kullandığı temel yöntem, mağdurun parasını geri alma beklentisini ve yaşadığı belirsizliği istismar etmek. Kendilerini avukat, finans danışmanı, sigorta şirketi temsilcisi, hatta kamu görevlisi gibi tanıtıp yatırımcıları telefonla veya WhatsApp üzerinden arayabiliyorlar. “Paranızı geri alacağız”, “İadeniz hazır”, “Dosyanızı sonuçlandıracağız”, “Sigorta kapsamında ödeme alacaksınız” gibi ifadelerle güven oluşturmaya çalışıyorlar. Daha sonra da bu işlemin yapılabilmesi için dosya açma, danışmanlık, sigorta işlemi veya hukuki takip adı altında para talep edebiliyorlar. Burada ikinci bir mağduriyet riski ortaya çıkıyor. İnsanlar zaten parasını kaybetmenin endişesini yaşarken, bir de “Paranızı kurtaracağız” vaadiyle yeniden hedef haline getirilebiliyor.
Özellikle böyle büyük mağduriyetlerin yaşandığı dönemlerde dolandırıcıların sosyal mühendislik yöntemlerini daha yoğun kullanması beklenebilir. Çünkü karşılarındaki kişinin gerçekten bir kayıp yaşadığını ve parasını geri almak istediğini biliyorlar. Bu nedenle vatandaşın korkusunu değil, bu kez umudunu kullanıyorlar. “Paranızı geri alacağız” cümlesi bu açıdan çok güçlü bir manipülasyon aracına dönüşüyor. SPK'nın 23 Eylül 2026 tarihli açıklamasında tasfiye edilen 131 fonda 455 bin 758 tekil yatırımcının bulunduğu belirtilerek yatırımcıların yalnızca resmi kaynaklardan yapılan açıklamaları dikkate almaları istendi. Bu nedenle vatandaşın kendisine ulaşan kişiye değil, doğrudan resmi kanallara güvenmesi gerekiyor.
| Kategori | Açıklama / Bilgi |
|---|---|
| Dolandırıcılık Yöntemi | Sosyal mühendislik (umut tacirliği, "Paranızı geri alacağız" vaadi) |
| Resmi Açıklama Kaynağı | Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) |
| Açıklama Tarihi | 23 Eylül 2026 |
| Tasfiye Edilen Fon Sayısı | 131 fon |
| Etkilenen Yatırımcı Sayısı | 455.758 tekil yatırımcı |
| Yatırımcılara Tavsiye | Kişisel temaslara itibar edilmemeli, yalnızca doğrudan resmi kaynaklar dikkate alınmalıdır. |

Fon mağdurlarını hedef alan bu yeni dolandırıcılık yönteminde en çok hangi bilgiler ve yöntemler kullanılıyor?
Prof. Dr. Ali Murat Kırık: Dolandırıcılar öncelikle yatırımcının güvenini kazanmak için bazı gerçek bilgileri kullanmaya çalışıyor. Örneğin kişinin hangi fonda yatırımının bulunduğunu, yatırım yaptığı dönemi veya yaklaşık olarak bir mağduriyet yaşadığını biliyor gibi konuşabiliyorlar. Ardından “Sistemimizde dosyanızı görüyoruz”, “Fonunuz sigorta kapsamında”, “İadeniz için başvurunuz hazır” gibi ifadeler kullanarak karşı tarafta gerçekten kurumsal bir sisteme erişimleri olduğu izlenimini oluşturuyorlar. Burada çok önemli bir nokta var: Karşı tarafın sizin hakkınızda bazı gerçek bilgileri bilmesi, gerçekten yetkili olduğu anlamına gelmez.
Bir başka yöntem de sahte belge ve kurumsal görünüm kullanılması. WhatsApp profilinde kurum logosu kullanılabilir, sahte bir avukatlık bürosu adı verilebilir veya vatandaşa resmi evrak görüntüsünü andıran belgeler gönderilebilir. Bazen de sahte internet siteleri veya ödeme bağlantıları kullanılabilir. Dolayısıyla vatandaşın sadece karşısındaki kişinin söylediklerine veya gönderdiği belgeye bakarak karar vermemesi gerekiyor. Bilginin kaynağı ve kişinin gerçekten o kurumda görev yapıp yapmadığı ayrıca doğrulanmalı.

Dolandırıcılar fon mağdurlarının bilgilerine nasıl ulaşıyor, yatırımcıyı nasıl ikna ediyor?
Prof. Dr. Ali Murat Kırık: Bilgilerin hangi kaynaktan elde edildiğini her olay özelinde kesin olarak söylemek mümkün değil. Açık kaynaklarda bulunan bilgiler, daha önce farklı yollarla elde edilmiş veri setleri, sosyal medya hesapları, çeşitli internet platformları veya sosyal mühendislik yöntemleri kullanılabilir. Burada dolandırıcının bütün bilgileri baştan bilmesi de gerekmiyor. Bazen elindeki küçük bir bilgiyi kullanarak konuşmayı başlatıyor ve görüşme sırasında vatandaştan yeni bilgiler toplamaya çalışıyor.
Örneğin “Sizin de şu fonda yatırımınız vardı, değil mi?” diye sorarak konuşmaya başlayabilir. Vatandaş “Evet” dediğinde bu kez “Yaklaşık şu kadar paranız vardı” diyerek bir rakam söyleyebilir ve verdiği tepkiye göre bilgiyi netleştirebilir. Böylece görüşme ilerledikçe karşı taraf hakkında daha fazla bilgi toplamış olur. Buna sosyal mühendislik diyoruz. Yani teknik bir sistemin kırılmasından ziyade insanın güven duygusunun ve davranışlarının manipüle edilmesi söz konusu olabiliyor. Bu nedenle telefonda karşı tarafın sorularına cevap vererek kişisel veya finansal bilgileri doğrulamamak gerekiyor.

Bir yatırımcı “Paramı geri alacağım” düşüncesiyle dolandırıldığını nasıl fark edebilir?
Prof. Dr. Ali Murat Kırık: Burada vatandaşın dikkat etmesi gereken en önemli konu, karşı tarafın kendisine ne vaat ettiği. “Paranızı kesin olarak geri alacağız”, “İadeniz hazır”, “Dosyanız onaylandı”, “Bugün işlem yapmazsanız hakkınızı kaybedersiniz” gibi kesinlik ve aciliyet içeren ifadeler ciddi bir alarm işareti olmalı. Çünkü dolandırıcının amacı vatandaşın düşünmesine ve araştırmasına zaman bırakmadan ödeme yaptırmak olabilir.
Özellikle vatandaşın hiç başvurmadığı bir süreç hakkında kendisini arayan kişinin “dosyanız hazır” demesi ayrıca sorgulanmalı. Bunun yanında işlem yapılabilmesi için peşin para istenmesi de önemli bir uyarı işareti. “Dosya açma ücreti”, “sigorta aktivasyon bedeli”, “hukuki takip ücreti”, “vergi”, “işlem masrafı” veya “iadenin serbest bırakılması için ödeme” gibi farklı isimler kullanılabilir. Burada ismin ne olduğundan çok, vatandaşın parasını geri alabilmesi için önceden para göndermesinin istenip istenmediğine bakmak gerekiyor.

Telefonla ya da WhatsApp üzerinden gelen hangi mesajlar yatırımcı için alarm işareti olmalı?
Prof. Dr. Ali Murat Kırık: "SPK'dan arıyoruz”, “Hazine ve Maliye Bakanlığından dosyanızı takip ediyoruz”, “Sigorta şirketinden paranızı çıkaracağız”, “Davanız sonuçlandı”, “İadeniz hesabınıza aktarılacak”, “Dosyanızı bugün kapatmazsanız paranız yanar” gibi ifadeler mutlaka bağımsız olarak doğrulanmalı. Özellikle vatandaşa bir IBAN gönderilmesi, kredi kartı veya banka bilgisi istenmesi, internet bankacılığına giriş yaptırılmaya çalışılması ya da SMS ile gelen doğrulama kodunun paylaşılmasının istenmesi çok ciddi alarm işaretleridir.
Bir diğer önemli nokta da WhatsApp üzerinden gönderilen bağlantılar. Vatandaşa “iadenizi kontrol etmek için buraya tıklayın” şeklinde bir bağlantı gönderilebilir. Bu bağlantı sahte bir internet sitesine yönlendirebilir veya kişisel ve finansal bilgilerin ele geçirilmesine yönelik hazırlanmış olabilir. Vatandaş bu tür bağlantılara tıklamamalı ve karşı tarafa herhangi bir doğrulama kodu göndermemeli.

Peki vatandaş böyle bir telefon aldığında ne yapmalı?
Prof. Dr. Ali Murat Kırık: Öncelikle konuşmayı uzatmamak ve karşı tarafın verdiği telefon numarası üzerinden işlem yapmamak gerekiyor. Size “SPK'dan arıyoruz” diyen kişiyi yine onun verdiği numaradan aramak yerine SPK'nın resmi iletişim kanallarına kendiniz ulaşmalısınız. Aynı şekilde bir avukatlık bürosu veya sigorta şirketi adına arama yapılıyorsa, kurumun resmi internet sitesinde bulunan iletişim bilgileri üzerinden doğrulama yapılmalı. Yani doğrulamayı arayan kişinin verdiği bilgilerle değil, bağımsız bir kanaldan yapmak gerekiyor.
Ayrıca hiçbir şekilde banka şifresi, kart bilgisi, SMS doğrulama kodu, e-Devlet giriş bilgisi veya kişisel kimlik bilgileri paylaşılmamalı. Para gönderilmişse bankayla hemen iletişime geçilmeli; telefon numarası, WhatsApp yazışmaları, IBAN bilgileri, dekontlar, gönderilen belgeler ve internet bağlantıları silinmeden saklanmalı. Daha sonra durum emniyet birimleri veya Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmelidir. Burada en önemli korunma yöntemi, “Paramı geri alacağım” düşüncesiyle acele karar vermemek ve resmi süreç hakkında yalnızca resmi kaynaklardan bilgi almaktır.
| Aşama / Konu | Yapılması Gerekenler | Kaçınılması Gerekenler / Uyarılar |
|---|---|---|
| İletişim ve Doğrulama |
|
|
| Bilgi Güvenliği |
|
|
| Maddi Kayıp Durumu |
|
|