Geçen gün Prof. Dr. Hasan Aydın’ın bir değerlendirmesinde, yoğurdun şeker hastalığına iyi geldiği ve özellikle Tip 2 diyabeti önlemeye yardımcı olduğu sözlerini duydum. Bunu (FDA) Amerika Birleşik Devletleri Gıda ve İlaç Dairesi’nin çalışmalarına dayandırıyordu.
Açıkçası ben de bir süredir bu yönde bazı duyumlar alıyordum; ancak bunu saygın bir bilim insanının ağzından duymak çok iyi oldu. Çünkü ben de Tip 2 diyabetle yaşayan milyonlarca insandan biriyim.
Yoğurdun Sessiz Hikâyesi
Evde yapılan, emekle mayalanan o sade yoğurdun sağlığımıza fayda sağlayabileceği düşüncesi beni çok ilgilendiriyor. Çünkü çocukluğumun sofralarını hatırlatan, doğal ve mütevazı bir besinin, uluslararası bilimsel araştırmalara konu olması çok değerli.
Demek ki annelerimizin yıllardır sezgisel olarak bildiği bazı gerçekler, bugün laboratuvarlarda da karşılık buluyor.
Elbette hiçbir gıda tek başına mucize değil. Ama yine de yoğurdun, dengeli bir beslenme düzeninin bir parçası olarak diyabetle mücadelede küçük de olsa bir destek sunabileceğini bilmek ve bilimin bu yönde çalışmalar yapıyor olması, geleceğe dair umutları tazeliyor.
Belki de şifa bazen karmaşık formüllerde değil; soframızdaki sade bir kâsede, evimizin mutfağında mayalanan o beyaz huzurda gizli ne dersiniz?
Peki, bu beyaz lezzet gerçekten şeker hastalığını önlemede etkili olabilir mi?
Bu sorunun yanıtı bence henüz net değil. Beslenme bilimindeki büyük araştırmalarıyla tanınan FDA’nın bu konuda olumlu beyanları var. Fakat “yoğurt kesin diyabet önler” tezinden ziyade, “düzenli yoğurt tüketimi bu hastalığı önlemede faydalı olabilir” düşüncesi üzerinde duruluyor.
İnsülin, glikoz ve diyabet
Yanlış beslenme sonucu ve biraz da genetik olan “Şeker” ya da “Tip 2 Diyabet”, günümüzün en yaygın kronik rahatsızlıklarından biri. Neredeyse ülkemizdeki her 4-5 kişiden biri bununla mücadele ediyor.
Hastalık, vücudumuzun temel enerji kaynağı olan glikozun hücrelere girmesini sağlayan insülinin etkinliğinin azalmasıyla başlıyor. Kan dolaşımında biriken bu glikoz, kalp damar hastalıklarına, böbrek sorunlarına ve diğer komplikasyonlara zemin hazırlıyor.
Bu sürecin önlenmesinde, yaşam tarzı ve beslenme büyük rol oynuyor.
Yoğurt ve Tip 2 Diyabet ilişkisi
Yoğurt, sadece fermente edilmiş bir süt ürünü değil; içinde canlı kültürler, probiyotik bakteriler, protein, vitamin ve mineraller barındırır. Bu içerikler, bağışıklık sistemini desteklemekle kalmaz; aynı zamanda glikoz metabolizmasıyla ilgili ipuçları veriyor.
Birçok bilimsel çalışma, yoğurt tüketimi ile Tip 2 diyabet riski arasında bir ilişki olduğunu gösteriyor.
ü 2014 yılında yayımlanan bir araştırma, haftada 4,5 porsiyon yoğurt tüketen kişilerde Tip 2 diyabet riskinin %28 oranında daha düşük olduğunu söylüyor.
ü Bazı geniş derlemelerde de günlük yaklaşık 80–125 g yoğurt tüketen bireylerde bu riskin %14 daha düşük olduğu vurgulanıyor.
ü ABD’de yapılan üç büyük çalışmanın meta-analizinde de yüksek yoğurt tüketiminin Tip 2 diyabet riskini azaltabileceğine dair tutarlı bir ilişki olduğu belirtiliyor.
Bu bulgular, yoğurdun içerdiği faydalı bileşenlerin metabolik süreçleri olumlu etkileyebileceğini düşündürüyor.
FDA gözüyle yoğurt
2024 yılında FDA, yoğurt üreticilerinin ürün ambalajlarında özel bir açıklama yapmasına izin veriyor.
“Düzenli olarak yoğurt yemek, (haftada en az 2 fincan) Tip 2 diyabet riskini azaltmaya yardımcı olabilir; bu ifade sınırlı bilimsel kanıtla desteklenmektedir.”
FDA bu beyanıyla, yoğurt ile diyabet riski arasında bir ilişki olduğunu kabul etmekle beraber bu etkinin doğrudan neden-sonuç ilişkisi olarak kanıtlandığını da söylemiyor.
Yani yoğurt, diyetin bir parçası olarak faydalı olabilir, ancak tek başına bir mucize oluşturmaz.
Sağlıklı beslenmede bağırsaklarımızın rolü
Yoğurdun faydalarından biri de probiyotik bakteriler ile ilgili. Bağırsaklarımızda yaşayan trilyonlarca bakteri, sindirimden bağışıklığa, metabolizmadan hormonal dengeye kadar birçok sürece katkıda bulunuyor. Probiyotikler de bu mikroflora dengesini destekliyor
Ayrıca yine bir klinik çalışmasında, probiyotik yoğurt tüketimi, Tip 2 diyabetli bireylerde uzun dönemde kan şekeri kontrolü (HbA1c) üzerinde olumlu eğilimlere yol açıyor.
Yoğurt, bu hastalık üzerinde her zaman güçlü bir koruyucu etki sağlar mı?
Uzmanlara göre, yoğurt yüksek protein, düşük glisemik indeks ve canlı kültürler sayesinde daha dengeli glikoz yanıtı sağlayabilir; bu da tokluk hissini artırır ve insülin duyarlılığını olumlu yönde etkileyebilir.
Bu yüzden yoğurdu sade tüketmek, yüksek şekerli meyveli çeşitlerden kaçınmak ve dengeli bir besin profiliyle birlikte değerlendirmek önemli.
Sonuç olarak,
Bilimsel çalışmalar yoğurt tüketimi ile Tip 2 diyabet riski arasında bir ilişki olduğunu gösteriyor. FDA, bu ilişkiyi yeterli ancak sınırlı bilimsel kanıtla onaylayarak nitelikli bir sağlık iddiası olarak kabul ediyor.
Kaynaklar
2. https://www.sciencedaily.com/releases/2014/02/140205184736.htm?
3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28615384/
Google Play
App Store
Haberi Paylaş
10:06